Genesis Deeper ⑳ ចំណាំរបស់កាអ៊ីន · តើចំណាំនោះជាស្លាកស្នាមមនុស្សមានទោសឬ? (លោកុប្បត្តិ ៤:១៣~១៦)
ស៊េរីនេះយកអត្ថបទព្រះគម្ពីរម្ដងមួយៗ មកមើលឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ រាល់អត្ថបទមានរូបភាពដែលអ្នកអាចប្រើដោយសេរីក្នុងការថ្វាយបង្គំ ក្នុងថ្នាក់រៀន ឬលើបណ្តាញសង្គម។
កាអ៊ីនទូលព្រះយេហូវ៉ាថា «ទោសរបស់ទូលបង្គំធ្ងន់ពេកណាស់ ទូលបង្គំទ្រាំទ្រមិនបានទេ។ មើល៍ ថ្ងៃនេះ ទ្រង់បានបណ្តេញទូលបង្គំចេញពីលើផ្ទៃដី ហើយទូលបង្គំនឹងត្រូវនៅឃ្លាតពីព្រះភក្ត្រទ្រង់ ទូលបង្គំនឹងត្រូវសាត់ព្រាត់ ហើយអណ្តែតទៅមកលើផែនដី ហើយអស់អ្នកណាដែលឃើញទូលបង្គំ គេនឹងសម្លាប់ទូលបង្គំ»។ ព្រះយេហូវ៉ាមានព្រះបន្ទូលទៅគាត់ថា «ដូច្នេះ អ្នកណាដែលសម្លាប់កាអ៊ីន អ្នកនោះនឹងត្រូវទោសប្រាំពីរដង»។ ព្រះយេហូវ៉ាក៏ដៅចំណាំឲ្យកាអ៊ីន ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកណាដែលឃើញគាត់ សម្លាប់គាត់បាន។ កាអ៊ីនក៏ចេញពីចំពោះព្រះយេហូវ៉ា ទៅរស់នៅក្នុងស្រុកណូឌ ខាងកើតអេដែន។
លោកុប្បត្តិ ៤:១៣~១៦
១. កាអ៊ីនបើកមាត់មុន
ក្នុងអត្ថបទមុន ព្រះជាម្ចាស់នៅតែហៅអេបិលដែលបានដួលនៅក្នុងវាលថា «ប្អូនឯង» រហូតដល់ចុងបញ្ចប់។ បន្ទាប់មក ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលទៅកាអ៊ីនថា «…ឯងនឹងត្រូវសាត់ព្រាត់ ហើយអណ្តែតទៅមកលើផែនដី» (ខ ១២)។
ក្រោយពេលឮព្រះបន្ទូលនោះ លើកនេះ កាអ៊ីនជាអ្នកបើកមាត់មុន។ ខ ១៣ និងខ ១៤ ជាពាក្យវែងជាងគេ ដែលកាអ៊ីនបានទូលព្រះជាម្ចាស់ក្នុងរឿងនេះ។ គាត់ចាប់ផ្ដើមដោយទូលថា ទោសរបស់គាត់ធ្ងន់ពេក រួចរៀបរាប់ម្ដងមួយៗ អំពីអ្វីដែលនឹងកើតឡើងចំពោះគាត់ ពេលគាត់ត្រូវបណ្តេញចេញ ហើយត្រូវសាត់ព្រាត់។
ហើយពាក្យវែងនោះ បញ្ចប់ដោយការភ័យខ្លាច។
«…ហើយអស់អ្នកណាដែលឃើញទូលបង្គំ គេនឹងសម្លាប់ទូលបង្គំ»
ព្រះជាម្ចាស់ឆ្លើយតបនឹងពាក្យនេះ ហើយទ្រង់ប្រទានចំណាំមួយដល់កាអ៊ីន។ នេះជាលើកដំបូងក្នុងព្រះគម្ពីរ ដែលចំណាំមួយត្រូវបានប្រទានដល់មនុស្ស។
ត្រង់នេះ មានសំណួរមួយកើតឡើង៖ តើចំណាំដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រទានដល់កាអ៊ីន ជាចំណាំប្រភេទណា? តើវាជាស្លាកស្នាមដែលបង្ហាញថា កាអ៊ីនជាមនុស្សមានទោសឬ?
២. ពាក្យ «ចំណាំរបស់កាអ៊ីន»
ពេលឮពាក្យ «ចំណាំរបស់កាអ៊ីន» មនុស្សជាច្រើននឹកឃើញដល់ស្លាកស្នាមមនុស្សមានទោស ដូចជាត្រាដែលគេបោះលើថ្ងាស ដែលធ្វើឲ្យអ្នកណាក៏ស្គាល់ ហើយគេចចេញពីគាត់។ ក្នុងប្រលោមលោក ឬខ្សែភាពយន្តក៏ដូចគ្នាដែរ ពាក្យនេះតែងត្រូវបានប្រើក្នុងន័យបែបនេះ។
បើអានបែបនោះ ចំណាំនោះក្លាយជាផ្នែកមួយនៃទោស ពោលគឺ ក្រៅពីត្រូវបណ្តេញចេញ កាអ៊ីនថែមទាំងត្រូវពាក់ស្លាកស្នាមថាជាមនុស្សមានទោស ទៅគ្រប់ទីកន្លែងទៀតផង។
ការចង់ដឹងរបស់យើងក៏តែងតែផ្ដោតទៅលើរូបរាងរបស់ចំណាំនោះដែរ។ តើវានៅលើថ្ងាសឬ? តើវាជាអក្សរអ្វី? តាំងពីយូរមកហើយ មានការស្មានច្រើនយ៉ាង ប៉ុន្តែអត្ថបទមិនបានសរសេរអំពីរូបរាងរបស់ចំណាំនោះ សូម្បីតែមួយពាក្យ។
ផ្ទុយទៅវិញ មានរឿងមួយដែលអត្ថបទសរសេរទុកយ៉ាងច្បាស់ គឺ ចំណាំនោះមានសម្រាប់ធ្វើអ្វី។
៣. ស៊ីជម្រៅបន្តិច · ចំណាំដែលការពារកុំឲ្យគេសម្លាប់
ចម្លើយគឺ៖ ចំណាំរបស់កាអ៊ីន មិនមែនជាស្លាកស្នាមដែលបង្ហាញទោសរបស់កាអ៊ីនទេ គឺជាចំណាំដែលការពារជីវិតរបស់គាត់។ ខ ១៥ សរសេរគោលបំណងនោះយ៉ាងត្រង់ៗ។
«…ព្រះយេហូវ៉ាក៏ដៅចំណាំឲ្យកាអ៊ីន ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកណាដែលឃើញគាត់ សម្លាប់គាត់បាន»
បើយើងដាក់កិច្ចការដែលព្រះជាម្ចាស់បានធ្វើ នៅក្បែរពាក្យរបស់កាអ៊ីន ចំណុចនេះកាន់តែច្បាស់។ ក្នុងខ ១៤ កាអ៊ីនភ័យខ្លាច «អស់អ្នកណាដែលឃើញទូលបង្គំ» ហើយក្នុងខ ១៥ ព្រះជាម្ចាស់ការពារគាត់ពី «អ្នកណាដែលឃើញគាត់» នោះឯង។ ជាភាសាហេព្រើរ ខទាំងពីរប្រើកិរិយាសព្ទ (ពាក្យបង្ហាញសកម្មភាព) តែមួយ ហើយព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរក៏ប្រើពាក្យ «ឃើញ» ដូចគ្នាក្នុងខទាំងពីរដែរ។ ព្រះជាម្ចាស់បានឆ្លើយត្រង់ចំណុចដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាចនោះតែម្ដង។
ប៉ុន្តែ នេះមិនមែនមានន័យថា ព្រះជាម្ចាស់បានដកទោសចេញទេ។ ក្នុងខ ១៦ កាអ៊ីនចេញពីចំពោះព្រះយេហូវ៉ា ទៅស្រុកណូឌ ខាងកើតអេដែន។ ព្រះបន្ទូលក្នុងខ ១២ បានសម្រេចមែន។ ព្រះជាម្ចាស់ទុកទោសនៅដដែល ប៉ុន្តែទ្រង់ការពារជីវិតរបស់គាត់។
ក្នុងអត្ថបទមុន កាអ៊ីនបានទូលសួរត្រឡប់ថា «…តើទូលបង្គំជាអ្នកថែរក្សាប្អូនឬអី?»។ កាអ៊ីនជាមនុស្សដែលមិនព្រមថែរក្សាប្អូនរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ព្រះជាម្ចាស់វិញដែលថែរក្សាកាអ៊ីននោះ។ អត្ថបទនៅទីនេះមិនបានប្រើពាក្យ «ថែរក្សា» ម្ដងទៀតទេ ប៉ុន្តែការថែរក្សាការពារជីវិតកាអ៊ីន នោះហើយជាកិច្ចការដែលចំណាំនោះធ្វើ។
ដូច្នេះ អត្ថន័យនៃចំណាំនេះ មិនមែនថា ‘មនុស្សនេះមានទោស’ ទេ គឺថា ‘កុំសម្លាប់មនុស្សនេះ’។
៤. ពាក្យ · ទោស · ចំណាំ · ប្រាំពីរដង · ណូឌ
① ទោស · ជាភាសាហេព្រើរគឺ អាវោនី (עֲוֺנִי)។ នេះជាទម្រង់ដែលមានពាក្យ «របស់ខ្ញុំ» ភ្ជាប់មកជាមួយ។ ពាក្យនេះសំដៅទាំងលើកំហុស និងទោសដែលកំហុសនោះនាំមក។ ក្នុងគម្ពីរលោកុប្បត្តិ វាលេចមកជាលើកដំបូងនៅ ៤:១៣។ ពាក្យខ្មែរ «ទោស» ដែលព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរប្រើនៅទីនេះ ក៏មានន័យទាំងពីរនេះដែរ គឺទាំងកំហុស និងការដាក់ទោស។ ពាក្យដែលប្រែថា «ទ្រាំទ្រ» គឺ មិននេសូ (מִנְּשֹׂא) ជាកិរិយាសព្ទ «លើក ឬលី» ដែលមានពាក្យ «ជាង» ភ្ជាប់មកជាមួយ។ កាអ៊ីនបានចងកំហុស និងទោសដែលកំហុសនោះនាំមក ជាមួយគ្នា ហើយទូលថា វាធ្ងន់ពេក រហូតលីមិនរួច។
② ចំណាំ · ជាភាសាហេព្រើរគឺ អូត (אוֹת)។ ក្នុងគម្ពីរលោកុប្បត្តិ ពាក្យនេះលេចមកក្នុងប្រាំមួយខ គឺ តួពន្លឺនៅលើមេឃដែលជា «ទីសម្គាល់» (១:១៤) «ចំណាំ» សម្រាប់កាអ៊ីន (៤:១៥) ធ្នូនៅលើពពកដែលជា «ទីសម្គាល់នៃសេចក្ដីសញ្ញា» (៩:១២ ៩:១៣ ៩:១៧) និងការកាត់ស្បែកដែលជា «ទីសម្គាល់ពីសេចក្ដីសញ្ញា» (១៧:១១)។ ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរប្រែថា «ទីសម្គាល់» ក្នុងប្រាំកន្លែង ហើយប្រែថា «ចំណាំ» តែនៅ ៤:១៥ ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែជាភាសាហេព្រើរ វាជាពាក្យតែមួយ។ ក្នុងចំណោមទាំងនេះ អូតដំបូងគេដែលប្រទានដល់មនុស្ស គឺចំណាំរបស់កាអ៊ីន។ ហើយរាល់កន្លែងដែលពាក្យនេះលេចមក ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ក៏បញ្ជាក់ប្រាប់ផងដែរថា សញ្ញានោះមានន័យអ្វី។ ចំណាំរបស់កាអ៊ីនក៏ដូច្នោះដែរ អត្ថបទមិនបានសរសេរពីរូបរាងរបស់វាទេ ប៉ុន្តែព្រះបន្ទូលនៅខាងមុខបន្តិច «…អ្នកណាដែលសម្លាប់កាអ៊ីន អ្នកនោះនឹងត្រូវទោសប្រាំពីរដង…» កំណត់អត្ថន័យរបស់វា។
③ ប្រាំពីរដង · ជាភាសាហេព្រើរគឺ ស៊ីវអាតាយីម (שִׁבְעָתַיִם)។ ក្នុងគម្ពីរលោកុប្បត្តិ ពាក្យនេះលេចមកតែពីរកន្លែងប៉ុណ្ណោះ គឺ ៤:១៥ និង ៤:២៤។ នៅខ ១៥ វានៅក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលការពារកាអ៊ីន ហើយនៅខ ២៤ វាចេញមកម្ដងទៀត ពីមាត់ឡាមេក ដែលជាកូនចៅរបស់កាអ៊ីន។ យើងនឹងត្រឡប់មកមើលកន្លែងទីពីរនេះនៅខាងក្រោម។
④ ណូឌ · ជាភាសាហេព្រើរគឺ ណូដ (נוֹד)។ ឈ្មោះស្រុកនេះមានន័យថា «ការវង្វេងដើរ»។ វាមកពីឫសពាក្យដូចគ្នានឹងពាក្យ ណាដ (វង្វេងដើរ) ដែលព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរប្រែថា «អណ្តែតទៅមក» ក្នុង «សាត់ព្រាត់ ហើយអណ្តែតទៅមក» (נָע וָנָד) នៃខ ១២ និងខ ១៤។ ខ ១៦ សរសេរថា កាអ៊ីន «រស់នៅ» ក្នុងស្រុកនោះ។ កន្លែងដែលកាអ៊ីនតាំងលំនៅ មានឈ្មោះថា «ការវង្វេងដើរ»។ ជីវិតរបស់គាត់ត្រូវបានការពារ ប៉ុន្តែទោសនៅតែមាន រហូតដល់ក្នុងឈ្មោះស្រុកនោះទៀតផង។
៥. មួយទៀត · ពាក្យដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាច
ក្នុងពាក្យ «គេនឹងសម្លាប់ទូលបង្គំ» នៅចុងខ ១៤ ពាក្យ «សម្លាប់» ជាកិរិយាសព្ទ ហារ៉ាហ្គ (הָרַג)។ ក្នុងអត្ថបទ វាលេចមកជាទម្រង់ យ៉ាហារហ្គេនី (יַהַרְגֵנִי) ដែលមានន័យថា «គេនឹងសម្លាប់ខ្ញុំ»។
កិរិយាសព្ទនេះលេចមកជាលើកដំបូងក្នុងព្រះគម្ពីរ នៅខាងមុខបន្តិច គឺ ៤:៨ ជាពាក្យដែលប្រើ ពេលកាអ៊ីន «ក្រោកឡើងសម្លាប់» អេបិលជាប្អូន។ អ្វីដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាច គឺជារឿងដដែលដែលគាត់បានធ្វើចំពោះប្អូនរបស់ខ្លួន។ ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរក៏ប្រើពាក្យ «សម្លាប់» ដដែល ទាំងក្នុងខ ៨ ខ ១៤ និងខ ១៥។
ក្នុងគម្ពីរលោកុប្បត្តិ កិរិយាសព្ទនេះលេចមកក្នុងដប់ប្រាំមួយខ ហើយក្នុងចំណោមនោះ ប្រាំខ (ខ ៨ ១៤ ១៥ ២៣ និង ២៥) ប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងជំពូក ៤។ នៅខ ៨ កាអ៊ីនសម្លាប់អេបិល នៅខ ១៤ កាអ៊ីនភ័យខ្លាចថា ខ្លួននឹងត្រូវគេសម្លាប់ ហើយនៅខ ១៥ ព្រះជាម្ចាស់ទប់ស្កាត់ «អ្នកណាដែលសម្លាប់កាអ៊ីន»។
ប៉ុន្តែ ក្នុងជំពូក ៤ ដដែល នៅខ ២៣ និង ២៤ ឡាមេក ដែលជាកូនចៅរបស់កាអ៊ីន បាននិយាយថា «…អញបានសម្លាប់មនុស្សម្នាក់…» រួចបន្ថែមថា «បើសិនជាត្រូវសងសឹកជួសកាអ៊ីនប្រាំពីរដង នោះក៏ត្រូវសងសឹកជួសឡាមេកចិតសិបប្រាំពីរដងវិញ»។ ព្រះជាម្ចាស់បានប្រើពាក្យ «ប្រាំពីរដង» ក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ដើម្បីបញ្ឈប់ការសម្លាប់ ប៉ុន្តែឡាមេកបានប្តូរវា ទៅជាពាក្យអួតដែលពង្រីកការសងសឹករបស់ខ្លួន។
បើដាក់ពាក្យរបស់ឡាមេក នៅក្បែរព្រះបន្ទូលក្នុងខ ១៥ អត្ថន័យនៃចំណាំរបស់កាអ៊ីនកាន់តែច្បាស់។ ចំណាំនោះការពារមនុស្សម្នាក់ គឺកាអ៊ីន ហើយក៏ជាចំណាំដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រទាន ដើម្បីទប់ស្កាត់នៅពេលនោះ កុំឲ្យការស្លាប់របស់អេបិល នាំទៅរកការសម្លាប់មួយទៀត។ ទ្រង់មិនឲ្យឈាមរបស់កាអ៊ីនហូរ បន្ទាប់ពីឈាមរបស់អេបិលឡើយ។
៦. សម្រាប់យើងសព្វថ្ងៃ
អត្ថបទនេះទុកឲ្យយើងនូវរឿងតែមួយ៖ ចំពោះមនុស្សដែលកំពុងទទួលទោសពីកំហុសរបស់ខ្លួន ព្រះជាម្ចាស់មិនបានប្រទានស្លាកស្នាមមនុស្សមានទោសទេ គឺទ្រង់ប្រទានចំណាំដែលការពារជីវិតរបស់គាត់។
យើងងាយនឹងទៅផ្លូវផ្ទុយពីនេះ ពោលគឺ ពេលនរណាម្នាក់ធ្វើខុសធ្ងន់ម្ដង យើងដាក់ស្លាកលើគាត់ គឺស្លាកថា «មនុស្សនោះគឺអញ្ចឹងហើយ»។ ស្លាកនោះនៅជាប់យូរ ហើយរុញគាត់ទៅកន្លែងដែលពិបាកត្រឡប់មកវិញ។
ក្នុងថ្នាក់រៀនក៏មានស្លាកបែបនេះដែរ។ ពេលក្មេងម្នាក់ដែលធ្លាប់វាយមិត្ត ឬត្រូវគេចាប់បានថាកុហក ត្រូវគេដាក់ឈ្មោះហៅលេង ឈ្មោះនោះអាចតាមក្មេងនោះពេញមួយឆមាស។
នេះមិនមែនមានន័យថា យើងគួរមើលស្រាលលើកំហុសទេ។ ព្រះជាម្ចាស់ក៏មិនបានដកទោសរបស់កាអ៊ីនចេញដែរ។ ប៉ុន្តែ ចំណាំដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រទានដល់កាអ៊ីន មានន័យថា ‘កុំសម្លាប់មនុស្សនេះ’។ ពាក្យមួយម៉ាត់ដែលយើងនិយាយនៅក្បែរក្មេងដែលបានធ្វើខុស ក៏អាចក្លាយជាចំណាំដែលមានន័យថា ‘កុំធ្វើបាបក្មេងនេះ’ បានដែរ។
«ឱព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានប្រទានចំណាំការពារជីវិត សូម្បីតែដល់កាអ៊ីន ដែលទទួលទោស ហើយត្រូវចាកចេញ សូមឲ្យយើងខ្ញុំឈរនៅខាងការពារមនុស្សដែលបានធ្វើខុស ជាជាងដាក់ស្លាកលើពួកគេ។ សូមឲ្យពាក្យសម្ដីរបស់យើងខ្ញុំ មិនមែនជាស្លាកដែលរុញនរណាម្នាក់ចេញ គឺជាចំណាំដែលការពារពួកគេវិញ។ អាម៉ែន»។
🕊 សាកប្រើក្នុងការបម្រើរបស់អ្នក
សំណួរបើក
បង្ហាញប័ណ្ណឈ្មោះ ឬស្លាកឈ្មោះ ហើយសួរថា «តើសញ្ញាបែបនេះប្រាប់មនុស្សអំពីអ្វី?» បន្ទាប់មក សួរថា «ព្រះជាម្ចាស់បានប្រទានចំណាំមួយដល់កាអ៊ីន។ តើចំណាំនោះប្រាប់មនុស្សអំពីអ្វី?» ហើយស្តាប់គំនិតរបស់ក្មេងៗ។
សកម្មភាព
ចែកក្ដារខៀនជាពីរជួរ ហើយសរសេរថា ‘អ្វីដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាច’ និង ‘អ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានធ្វើ’។ ដំបូង បង្ហាញរូបភាព ‘ទោសរបស់ទូលបង្គំធ្ងន់ពេកណាស់’ ក្នុងចំណោមរូបភាពថ្ងៃនេះ អានខ ១៤ ហើយចម្លងអ្វីដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាច តាមពាក្យក្នុងព្រះគម្ពីរ ទៅក្នុងជួរខាងឆ្វេង។ បន្ទាប់មក បង្ហាញរូបភាព ‘ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកណាដែលឃើញគាត់ សម្លាប់គាត់បាន’ អានខ ១៥ ហើយចម្លងអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានធ្វើ តាមពាក្យក្នុងព្រះគម្ពីរ ទៅក្នុងជួរខាងស្ដាំ។ រកមើលជាមួយគ្នាថា ជួរទាំងពីរមានពាក្យ «ឃើញ» ដូចគ្នា ហើយសង្ខេបថា «ព្រះជាម្ចាស់បានការពារកាអ៊ីន ពីមនុស្សដែលកាអ៊ីនភ័យខ្លាចនោះឯង»។
ការអនុវត្ត
ឲ្យក្មេងម្នាក់ៗសរសេរថា ‘ចំណាំដែលការពារ’ លើក្រដាសតូចមួយ ហើយនៅខាងក្រោម សរសេរពាក្យមួយឃ្លា ដែលពួកគេអាចនិយាយ ពេលមិត្តភក្តិធ្វើខុស ឬត្រូវគេចំអកដោយសាររឿងនោះ។ ពាក្យខ្លីៗក៏បាន ដូចជា «មិនអីទេ លើកក្រោយធ្វើឲ្យបានល្អជាងនេះ» ឬ «កុំចំអកគ្នា»។ សប្តាហ៍នេះ បើពួកគេឃើញនរណាម្នាក់ត្រូវគេហៅដោយឈ្មោះចំអក ឲ្យពួកគេសាកនិយាយពាក្យនោះម្ដង។
🖼️ រូបភាពបួនសន្លឹកថ្ងៃនេះ · ចុចឲ្យជាប់ ឬចុចខាងស្ដាំដើម្បីរក្សាទុក
ព្រះយេហូវ៉ាក៏ដៅចំណាំឲ្យកាអ៊ីន |
ទោសរបស់ទូលបង្គំធ្ងន់ពេកណាស់ |
ដើម្បីកុំឲ្យអ្នកណាដែលឃើញគាត់ សម្លាប់គាត់បាន |
ទៅរស់នៅក្នុងស្រុកណូឌ ខាងកើតអេដែន |
📄 អាជ្ញាបណ្ណរូបភាព CC0 (សាធារណៈ) · ប្រើ កែ និងចែកចាយឡើងវិញដោយសេរី ដោយមិនចាំបាច់បញ្ជាក់ប្រភព។
🤖 រូបភាពទាំងនេះបង្កើតឡើងដោយ AI (Grok)។
📖 លោកុប្បត្តិ ស៊ីជម្រៅ ⑲ ប្អូនឯង · ព្រះជាម្ចាស់នៅតែហៅអេបិលថា «ប្អូនឯង» សូម្បីតែក្រោយសំណួររបស់កាអ៊ីន
🇰🇷 한국어 · 🇺🇸 English · 🇰🇭 ភាសាខ្មែរ (បច្ចុប្បន្ន)
Origin Bible · Mission Zedero
ទំនាក់ទំនង joypej@gmail.com
✍️ អត្ថបទនេះសរសេរដោយមានជំនួយពី AI ហើយមានមនុស្សពិនិត្យ។
អត្ថបទស្ថិតក្រោម CC BY-NC 4.0។ អាចប្រើដោយសេរីក្នុងគោលបំណងមិនរកប្រាក់ចំណេញ ដោយបញ្ជាក់ប្រភព។
Comments
Post a Comment