Genesis Deeper ㊷ គាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយ · ហេតុអ្វីបានជាអាប់រ៉ាមស្អាងអាសនា ជំនួសឲ្យការនិយាយ? (លោកុប្បត្តិ ១២:៤~៩)

លោកុប្បត្តិ ស៊ីជម្រៅ · ㊷

ស៊េរីនេះយកអត្ថបទព្រះគម្ពីរម្ដងមួយៗ មកមើលឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ រាល់អត្ថបទមានរូបភាពដែលអ្នកអាចប្រើដោយសេរីក្នុងការថ្វាយបង្គំ ក្នុងថ្នាក់រៀន ឬលើបណ្តាញសង្គម។

នៅពេលព្រឹកភ្លឺស្វាង បុរសចំណាស់ពុកចង្កាសកាន់ដំបង និងស្ត្រីម្នាក់បិទក្បាលដោយក្រណាត់ពណ៌ស នាំមនុស្សមួយក្រុម ហ្វូងចៀម និងសត្វលាបីក្បាលដែលដឹកឥវ៉ាន់ ចេញតាមផ្លូវដី ពីភូមិផ្ទះឥដ្ឋដី · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ

អាប់រ៉ាមក៏ចេញទៅ ដូចជាព្រះយេហូវ៉ាបានបង្គាប់ ឡុតក៏ទៅជាមួយដែរ កាលអាប់រ៉ាមចេញពីខារ៉ានទៅ នោះគាត់អាយុបាន ៧៥ ឆ្នាំហើយ។ គាត់ក៏យកសារ៉ាយជាប្រពន្ធ និងឡុតជាក្មួយ ព្រមទាំងរបស់ទ្រព្យទាំងប៉ុន្មានដែលបានប្រមូលទុក និងមនុស្សទាំងអស់ដែលបាន កាលនៅខារ៉ានផង នាំគ្នាចេញពីទីនោះ ដើម្បីទៅឯស្រុកកាណាន ក៏ចូលទៅក្នុងស្រុកនោះ។ អាប់រ៉ាម គាត់ដើរកាត់ស្រុកទៅត្រឹមដើមម៉ៃសាក់របស់ម៉ូរេ នៅកន្លែងមួយឈ្មោះស៊ីគែម ដែលនៅវេលានោះ សាសន៍កាណាននៅស្រុកនោះដែរ។ ព្រះយេហូវ៉ាទ្រង់លេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា អញនឹងឲ្យស្រុកនេះដល់ពូជឯង រួចនៅទីនោះគាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយថ្វាយព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លេចមកឲ្យឃើញនោះ។ គាត់ចេញពីទីនោះទៅឯភ្នំនៅខាងកើតបេតអែល ក៏ដំឡើងត្រសាលនៅឯណោះ មានបេតអែលនៅជាខាងលិច និងអៃយនៅខាងកើត ហើយស្អាងអាសនាមួយថ្វាយព្រះយេហូវ៉ានៅទីនោះដែរ រួចអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា។ អាប់រ៉ាមក៏ចេះតែដើរដំណើរទៅឯត្បូងទៀត។

លោកុប្បត្តិ ១២:៤~៩

១. មនុស្សដែលចេញទៅតាមព្រះបន្ទូល ប៉ុន្តែព្រះគម្ពីរមិនបានកត់ពាក្យរបស់គាត់ទុកសូម្បីតែមួយម៉ាត់

បុរសចំណាស់កាន់ដំបង និងស្ត្រីម្នាក់ ឈរជាមួយចៀម និងសត្វលា នៅក្រោមដើមម៉ៃសាក់ដ៏ធំមួយលើទួល ហើយនៅទួលម្ខាងទៀត មានមនុស្សកំពុងធ្វើស្រែចម្ការ នៅមុខភូមិផ្ទះឥដ្ឋដី · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ

ក្នុងអត្ថបទមុន ព្រះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាម ខណៈដែលគាត់កំពុងស្នាក់នៅខារ៉ាន។ ទ្រង់ប្រាប់គាត់ឲ្យចេញពីស្រុក ពីញាតិសន្តាន និងពីផ្ទះឪពុក ហើយទៅឯស្រុកដែលទ្រង់នឹងបង្ហាញ។ បន្ទាប់មក ទ្រង់សន្យាថា នឹងបង្កើតនគរមួយយ៉ាងធំពីគាត់ ប្រទានពរ និងលើកឈ្មោះគាត់ឲ្យធំ ហើយគ្រប់ទាំងគ្រួនៅផែនដីនឹងបានពរដោយសារគាត់ (១២:១~៣)។

អត្ថបទថ្ងៃនេះ គឺជារឿងដែលបន្តពីនោះ។ អាប់រ៉ាមចេញពីខារ៉ាន នៅពេលគាត់មានអាយុចិតសិបប្រាំឆ្នាំ។ គាត់នាំសារ៉ាយជាប្រពន្ធ ឡុតជាក្មួយ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានប្រមូលនៅខារ៉ាន និងមនុស្សដែលរស់នៅជាមួយគាត់ ចូលទៅក្នុងស្រុកកាណាន។ គាត់មកដល់ដើមម៉ៃសាក់ដ៏ធំមួយ (ដើមម៉ៃសាក់របស់ម៉ូរេ) នៅកន្លែងមួយឈ្មោះ ស៊ីគែម។ នៅពេលនោះ មានសាសន៍កាណានរស់នៅក្នុងស្រុកនោះរួចទៅហើយ។ នៅទីនោះ ព្រះជាម្ចាស់លេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «អញនឹងឲ្យស្រុកនេះដល់ពូជឯង»។

អាប់រ៉ាមក៏ស្អាងអាសនាមួយនៅទីនោះ។ អាសនា គឺជាកន្លែងដែលគេគរថ្ម ឬដីឲ្យខ្ពស់ សម្រាប់ថ្វាយដល់ព្រះជាម្ចាស់។ បន្ទាប់មក អាប់រ៉ាមធ្វើដំណើរបន្តទៀតបន្តិច ហើយដំឡើងត្រសាល (តង់) នៅលើភ្នំមួយ ដែលនៅចន្លោះទីក្រុងពីរ គឺបេតអែល និងអៃយ។ នៅទីនោះ គាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយទៀត ហើយអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា។ ព្រះយេហូវ៉ា គឺជាព្រះនាមដែលព្រះគម្ពីរប្រើសម្រាប់ហៅព្រះជាម្ចាស់។ ការអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា មានន័យថា ស្រែកហៅរកព្រះជាម្ចាស់ អធិស្ឋានទៅទ្រង់ ហើយលើកតម្កើងទ្រង់។ បន្ទាប់មក អាប់រ៉ាមចេះតែធ្វើដំណើរទៅទិសខាងត្បូង។

ប៉ុន្តែ បើយើងអានអត្ថបទនេះម្ដងទៀតតាំងពីដើម ភ្ជាប់ជាមួយព្រះបន្ទូលនៅមុនវា (១២:១~៣) យើងនឹងឃើញរឿងមួយ៖ ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលពីរដង ប៉ុន្តែពាក្យដែលអាប់រ៉ាមនិយាយ មិនត្រូវបានកត់ទុកសូម្បីតែមួយឃ្លា។ គ្មានចម្លើយ គ្មានពាក្យអរគុណ ហើយក៏គ្មានសំណួរដែរ។ អត្ថបទប្រាប់ថា គាត់អំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា ប៉ុន្តែមិនបានប្រាប់ថា គាត់និយាយពាក្យអ្វីទេ។ អ្វីដែលអត្ថបទកត់ទុក គឺមានតែការដែលអាប់រ៉ាមបានធ្វើប៉ុណ្ណោះ៖ គាត់ចេញទៅ នាំគ្រួសារចេញដំណើរ ដើរកាត់ស្រុក ស្អាងអាសនា ដំឡើងត្រសាល ស្អាងអាសនាមួយទៀត ហើយធ្វើដំណើរបន្ត។

ដូច្នេះ មានសំណួរមួយកើតឡើង៖ អាប់រ៉ាមទើបតែបានឮសេចក្ដីសន្យាយ៉ាងធំ ហេតុអ្វីបានជាគាត់ស្អាងអាសនា ជំនួសឲ្យការនិយាយ? ហើយអាសនាដែលគាត់ស្អាងនៅលើដីដែលនៅតែជារបស់អ្នកដទៃនោះ ជាអ្វី?

២. អាសនា គ្រាន់តែជាពិធីសាសនារបស់មនុស្សសម័យបុរាណឬ?

ពេលយើងទទួលបានសេចក្ដីសន្យាធំមួយ ជាធម្មតាយើងឆ្លើយតបដោយពាក្យសម្ដី។ បើមាននរណាម្នាក់និយាយថា ‘ខ្ញុំនឹងជួយអ្នកជាប្រាកដ’ យើងឆ្លើយថា ‘អរគុណ ខ្ញុំនឹងមិនភ្លេចទេ’។ បើក្រុមហ៊ុនប្រាប់យើងថា ‘ចាប់ពីខែក្រោយ អ្នកនឹងក្លាយជាបុគ្គលិកពេញសិទ្ធិ’ យើងឆ្លើយថា ‘អរគុណ ខ្ញុំនឹងខិតខំឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព’។ ការឆ្លើយតបនឹងសេចក្ដីសន្យាដោយពាក្យសម្ដី គឺជារឿងធម្មតា។

បើយើងអានអត្ថបទថ្ងៃនេះតាមរបៀបនោះ ភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់អាប់រ៉ាម មើលទៅហាក់ដូចជាចម្លែកបន្តិច។ ម្យ៉ាងទៀត ពេលយើងរកមើលចម្លើយជាពាក្យសម្ដី យើងងាយនឹងរំលងពាក្យ ‘ស្អាងអាសនា’ ដែលនៅចន្លោះការទាំងឡាយដែលអាប់រ៉ាមបានធ្វើ។ យើងចាត់ទុកវាគ្រាន់តែជាពិធីសាសនាមួយ ដែលមនុស្សសម័យបុរាណធ្វើជាប្រចាំ ហើយក៏រំលងទៅ។ បើអានបែបនោះ អត្ថបទថ្ងៃនេះនឹងក្លាយជាកំណត់ត្រាដំណើរ ដែលប្រាប់តែថា អាប់រ៉ាមបានទៅពីកន្លែងនេះទៅកន្លែងនោះ។

ប៉ុន្តែអត្ថបទមិនបានដាក់អាសនានៅកន្លែងណាក៏បាននោះទេ។ បើយើងមើលថា អាសនាត្រូវបានស្អាងនៅពេលណា និងនៅកន្លែងណា យើងនឹងឃើញថា វាគឺជាចម្លើយរបស់អាប់រ៉ាម។

៣. ស៊ីជម្រៅបន្តិច · ចម្លើយដែលនៅត្រង់កន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូល

នៅក្បែរដើមម៉ៃសាក់ដ៏ធំ បុរសចំណាស់ពុកចង្កាស ឱនខ្លួនដាក់ដុំថ្មមូលមួយលើគំនរថ្ម ដើម្បីស្អាងអាសនា ខណៈដែលសត្វលាមួយក្បាល និងចៀមពីរក្បាល ដេកសម្រាកលើស្មៅ · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ

ចម្លើយគឺដូច្នេះ៖ អាប់រ៉ាមមិនបានឆ្លើយតបនឹងសេចក្ដីសន្យាដោយពាក្យសម្ដីទេ។ គាត់ចេញដំណើរទៅតាមព្រះបន្ទូល ហើយស្អាងអាសនានៅត្រង់កន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់លេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅគាត់។ នៅលើដីនោះ នៅតែមានសាសន៍កាណានរស់នៅ ហើយអាប់រ៉ាមគ្មានកូនទេ។ ការស្អាងអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ នៅកន្លែងដែលសេចក្ដីសន្យាមិនទាន់បានសម្រេចសូម្បីតែបន្តិច នោះហើយជាចម្លើយរបស់អាប់រ៉ាម។

យើងអាចមើលឃើញការនេះ ពេលយើងដាក់ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងសកម្មភាពរបស់អាប់រ៉ាម នៅក្បែរគ្នា។

ទីមួយ នៅខារ៉ាន ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាមថា «…ចូរឯងចេញពីស្រុក…» (១២:១)។ ខទី ៤ ដែលមកបន្ទាប់ភ្លាម ចាប់ផ្ដើមដូច្នេះ៖ «អាប់រ៉ាមក៏ចេញទៅ ដូចជាព្រះយេហូវ៉ាបានបង្គាប់…» (១២:៤)។ ព្រះគម្ពីរសញ្ញាចាស់ ត្រូវបានសរសេរជាភាសាហេព្រើរតាំងពីដំបូង។ ក្នុងភាសាហេព្រើរ ពាក្យ ‘ចេញ’ ដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រើនៅខទី ១ និងពាក្យ ‘ចេញទៅ’ នៅខទី ៤ គឺជាពាក្យតែមួយ។ ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរក៏ប្រើពាក្យ ‘ចេញ’ នៅទាំងពីរកន្លែងដែរ។ ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ បានក្លាយជាជំហានរបស់អាប់រ៉ាម។

ទីពីរ នៅស៊ីគែម ព្រះជាម្ចាស់លេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាម។ នៅក្នុងខតែមួយនោះ អាប់រ៉ាមក៏ស្អាងអាសនា៖ «ព្រះយេហូវ៉ាទ្រង់លេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា អញនឹងឲ្យស្រុកនេះដល់ពូជឯង រួចនៅទីនោះគាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយថ្វាយព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លេចមកឲ្យឃើញនោះ» (១២:៧)។ គ្មានអ្វីនៅចន្លោះព្រះបន្ទូល និងអាសនានោះទេ។ អត្ថបទក៏ប្រាប់យើងដែរថា អាសនានោះសម្រាប់នរណា គឺថ្វាយ ‘ព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លេចមកឲ្យឃើញនោះ’។ នៅកន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់លេចមក អាប់រ៉ាមបានស្អាងអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់អង្គនោះ។

ទីបី រឿងដដែលនេះកើតឡើងម្ដងទៀត។ នៅជំពូក ១៣ ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាមម្ដងទៀតថា ទ្រង់នឹងប្រទានស្រុកនេះដល់គាត់ (១៣:១៤~១៧)។ បន្ទាប់មក អាប់រ៉ាមរើត្រសាលទៅហេប្រុន «…ហើយគាត់ស្អាងអាសនាមួយថ្វាយព្រះយេហូវ៉ានៅទីនោះ» (១៣:១៨)។ រាល់ពេលដែលព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូល អាប់រ៉ាមឆ្លើយតប មិនមែនដោយពាក្យសម្ដីទេ គឺដោយជំហាន និងអាសនា។ លើកទីមួយ គាត់ចេញដំណើរ ហើយពីរលើកបន្ទាប់ គាត់ស្អាងអាសនា។

លើកដំបូងដែលអាប់រ៉ាមទូលទៅព្រះជាម្ចាស់ គឺនៅយូរក្រោយមក ក្នុងជំពូក ១៥៖ «…ឱព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះអម្ចាស់អើយ តើទ្រង់នឹងប្រទានអ្វីមកទូលបង្គំ…» (១៥:២)។ មុនជំពូក ១៥ ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាមបីដង (១២:១~៣, ១២:៧, ១៣:១៤~១៧)។ ក្នុងបីដងនោះ គ្មានពាក្យណាមួយដែលអាប់រ៉ាមទូលទៅព្រះជាម្ចាស់ ត្រូវបានកត់ទុកឡើយ។ លុះត្រាតែព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលជាលើកទីបួន នៅ ១៥:១ ទើបអាប់រ៉ាមបើកមាត់ទូលទៅព្រះជាម្ចាស់ជាលើកដំបូង។

អត្ថបទក៏មិនភ្លេចប្រាប់យើងដែរថា អាសនានោះនៅលើដីបែបណា៖ «…នៅវេលានោះ សាសន៍កាណាននៅស្រុកនោះដែរ» (១២:៦)។ ព្រះបន្ទូល ‘អញនឹងឲ្យស្រុកនេះដល់ពូជឯង’ មកនៅខបន្ទាប់ភ្លាម។ នៅលើដីនោះ មានមនុស្សផ្សេងរស់នៅរួចទៅហើយ។ ម្យ៉ាងទៀត ជំពូកមុនបានកត់ទុកថា «ឯសារ៉ាយ នាងជាស្ត្រីអារ គ្មានកូនសោះ» (១១:៣០)។ ‘ស្ត្រីអារ’ គឺជាស្ត្រីដែលមិនអាចមានកូន។ ដីនៅតែជារបស់អ្នកដទៃ ហើយក៏មិនទាន់មានកូនចៅ ដែលនឹងទទួលមរតកដីនោះដែរ។

ដូច្នេះ អាសនារបស់អាប់រ៉ាម មិនមែនជាការអរគុណ ដែលថ្វាយក្រោយពេលសេចក្ដីសន្យាបានសម្រេចនោះទេ គឺជាការលើកតម្កើងព្រះអង្គដែលបានសន្យា នៅកន្លែងដែលមិនទាន់ឃើញសេចក្ដីសន្យានោះសម្រេចសោះ។

បើមើលបែបនេះ សំណួរដំបូងរបស់យើងមានចម្លើយហើយ។ អត្ថបទប្រាប់យើងដោយឃ្លាខ្លីមួយថា អាសនារបស់អាប់រ៉ាមសម្រាប់នរណា គឺ ‘ព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លេចមកឲ្យឃើញនោះ’។ នៅត្រង់កន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់លេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូល អាប់រ៉ាមបានស្អាងអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់អង្គនោះ ជំនួសឲ្យការនិយាយ។ អាប់រ៉ាមមិនបានឆ្លើយដោយពាក្យសម្ដីទេ ប៉ុន្តែនោះមិនមែនមានន័យថា គាត់មិនបានឆ្លើយនោះទេ។

៤. ពន្យល់ពាក្យ · លេចមក · អាសនា · ត្រសាល · ដើរដំណើរ

នៅលើកំពូលទួលពណ៌បៃតង មានត្រសាលពណ៌ត្នោតចាស់មួយ ហើយនៅក្បែរនោះ បុរសចំណាស់ម្នាក់លើកដៃទាំងពីរ នៅមុខអាសនាថ្ម ហើយនៅលើទួលឆ្ងាយទាំងសងខាង មានទីក្រុងមួយៗ · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ

សូមយើងមើលពាក្យហេព្រើរបួនពាក្យពីអត្ថបទថ្ងៃនេះ។

① លេចមក · វ៉ាយេរ៉ា (וַיֵּרָא)។ នេះជាពាក្យ ‘លេចមក’ ក្នុងឃ្លា ‘ព្រះយេហូវ៉ាទ្រង់លេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ’។ ពាក្យនេះមកពីពាក្យ រ៉ាអា ដែលមានន័យថា ‘មើលឃើញ’។ ប៉ុន្តែនៅទីនេះ វាមិនមានន័យថា ‘មើលឃើញ’ ទេ គឺមានន័យថា ‘ត្រូវបានគេមើលឃើញ’។ ព្រះជាម្ចាស់បានបង្ហាញអង្គទ្រង់ឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ ពោលគឺទ្រង់បានលេចមក។ នៅក្នុងជំពូកដំបូងៗនៃគម្ពីរលោកុប្បត្តិ ព្រះជាម្ចាស់មានព្រះបន្ទូលច្រើនដង ប៉ុន្តែនេះជាលើកដំបូងក្នុងព្រះគម្ពីរទាំងមូល ដែលអត្ថបទប្រើពាក្យនេះ ដើម្បីប្រាប់ថា ព្រះជាម្ចាស់ ‘លេចមក’ ឲ្យមនុស្សណាម្នាក់ឃើញ។ នៅក្នុងខតែមួយនោះ ពាក្យនេះលេចឡើងម្ដងទៀត៖ អាប់រ៉ាមស្អាងអាសនាថ្វាយ ‘ព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លេចមកឲ្យឃើញនោះ’។ កន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់លេចមកជាលើកដំបូង និងកន្លែងដែលអាប់រ៉ាមស្អាងអាសនា គឺជាកន្លែងតែមួយ។

② អាសនា · មិសបេអាក (מִזְבֵּחַ)។ ពាក្យនេះមកពីពាក្យដែលមានន័យថា ‘សម្លាប់សត្វដើម្បីថ្វាយជាតង្វាយ’។ វាសំដៅលើកន្លែងសម្រាប់ថ្វាយតង្វាយដល់ព្រះជាម្ចាស់។ លើកដំបូងដែលព្រះគម្ពីរប្រាប់ថា មាននរណាម្នាក់ស្អាងអាសនា គឺណូអេ ក្រោយទឹកជំនន់ (៨:២០)។ លើកបន្ទាប់ គឺអាប់រ៉ាម ក្នុងអត្ថបទថ្ងៃនេះ (១២:៧)។ ប៉ុន្តែអត្ថបទថ្ងៃនេះ មិនបានប្រាប់ថា អាប់រ៉ាមបានថ្វាយអ្វីនៅលើអាសនានោះទេ។ អត្ថបទកត់ទុកតែពីររឿងប៉ុណ្ណោះ គឺគាត់បានស្អាងអាសនា ហើយគាត់បានអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ានៅទីនោះ (១២:៨)។ អ្វីដែលអត្ថបទយកចិត្តទុកដាក់ មិនមែនជាតង្វាយទេ គឺជាកន្លែងដែលអាសនានោះស្ថិតនៅ និងព្រះអង្គដែលអាសនានោះថ្វាយទៅ។

③ ត្រសាល · អូហូឡូ (אׇהֳלֹה)។ នេះជាពាក្យ ‘ត្រសាល’ ក្នុងឃ្លា ‘ដំឡើងត្រសាល’។ ក្នុងភាសាហេព្រើរ វាមានន័យថា ‘ត្រសាលរបស់គាត់’។ ត្រសាលបែបនេះ គេធ្វើពីក្រណាត់ ឬរោមសត្វដែលត្បាញ។ គេបោះស្នឹងដើម្បីដំឡើងវា ហើយពេលចាកចេញ គេដកស្នឹងចេញ ហើយរុះវាទៅ។ នៅ ១២:៨ អាប់រ៉ាមបានដំឡើងរបស់ពីរនៅកន្លែងតែមួយ គឺត្រសាលសម្រាប់គាត់ស្នាក់នៅ និងអាសនាសម្រាប់ព្រះជាម្ចាស់។ ត្រសាល គឺជារបស់ដែលគេរុះ ហើយយកតាមខ្លួន ចំណែកឯអាសនា គឺជារបស់ដែលគេគរឡើង ហើយទុកនៅកន្លែងនោះ។ សម្រាប់ខ្លួនគាត់ អាប់រ៉ាមដំឡើងត្រសាល ដែលអាចរុះបានគ្រប់ពេល ប៉ុន្តែសម្រាប់ព្រះជាម្ចាស់ គាត់ស្អាងអាសនានៅត្រង់កន្លែងនោះផ្ទាល់។

④ ដើរដំណើរ · ណាសូអា (נָסוֹעַ)។ នេះជាពាក្យ ‘ដើរដំណើរ’ ក្នុងឃ្លា ‘អាប់រ៉ាមក៏ចេះតែដើរដំណើរទៅឯត្បូងទៀត’។ ‘ត្បូង’ នៅទីនេះ គឺណេកេប ជាដីស្ងួតនៅភាគខាងត្បូងនៃស្រុកកាណាន។ មនុស្សជាច្រើនពន្យល់ថា ពាក្យនេះមកពីគំនិតនៃការដកស្នឹងត្រសាល ហើយចេញដំណើរ។ ក្នុងភាសាហេព្រើរ ខទី ៩ ប្រើពាក្យនេះជាមួយពាក្យ ‘ទៅ’ ដើម្បីប្រាប់ថា អាប់រ៉ាមចេះតែទៅ ហើយធ្វើដំណើរបន្តទៅទិសខាងត្បូង។ ពាក្យនេះក៏មាននៅក្នុងរឿងបាបិល ក្នុងជំពូកមុនដែរ។ ពាក្យ ‘ដើរដំណើរ’ ក្នុងឃ្លា ‘កំពុងដែលគេដើរដំណើរនៅស្រុកខាងកើត’ (១១:២) គឺជាពាក្យហេព្រើរតែមួយនឹងពាក្យនេះ ហើយព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរក៏ប្រើពាក្យ ‘ដើរដំណើរ’ ដូចគ្នានៅទាំងពីរកន្លែងដែរ។ នៅក្នុងអត្ថបទថ្ងៃនេះ ពាក្យនេះបង្ហាញថា ទោះបីអាប់រ៉ាមបានចូលមកដល់ស្រុកដែលព្រះជាម្ចាស់សន្យាហើយក៏ដោយ គាត់មិនបានតាំងលំនៅជាប់នៅកន្លែងតែមួយទេ គឺគាត់ចេះតែរុះត្រសាល ហើយធ្វើដំណើរបន្ត។

៥. រឿងមួយទៀត · មនុស្សនៅបាបិលសង់ទីក្រុង អាប់រ៉ាមស្អាងអាសនា

បើយើងដាក់អត្ថបទថ្ងៃនេះនៅក្បែររឿងបាបិល ក្នុងជំពូកមុន យើងនឹងឃើញថា ពាក្យដដែលៗ ត្រូវបានប្រើទៅទិសផ្ទុយគ្នា។

មនុស្សនៅបាបិលក៏បានធ្វើដំណើរដែរ៖ «ហើយកំពុងដែលគេដើរដំណើរនៅស្រុកខាងកើត នោះក៏ប្រទះឃើញវាលមួយនៅស្រុកស៊ីណើរ ហើយគេនាំគ្នាតាំងទីលំនៅនៅទីនោះ» (១១:២)។ ពេលពួកគេប្រទះឃើញវាលធំទូលាយ ពួកគេក៏តាំងលំនៅនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេនិយាយគ្នាថា «…ចូរយើងសង់ទីក្រុងមួយសម្រាប់យើង និងប៉មមួយដែលខ្ពស់ដល់ផ្ទៃមេឃ ដើម្បីឲ្យយើងបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ…» (១១:៤)។

អាប់រ៉ាមក៏បានធ្វើដំណើរ ហើយគាត់ក៏បានសង់អ្វីមួយដែរ។ ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរប្រើពាក្យ ‘សង់’ សម្រាប់ទីក្រុងរបស់មនុស្សនៅបាបិល ហើយប្រើពាក្យ ‘ស្អាង’ សម្រាប់អាសនារបស់អាប់រ៉ាម ប៉ុន្តែក្នុងភាសាហេព្រើរ ពាក្យទាំងពីរនេះជាពាក្យតែមួយ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី អ្វីដែលពួកគេសង់ គឺខុសគ្នា៖ មនុស្សនៅបាបិលសង់ទីក្រុង និងប៉ម ចំណែកឯអាប់រ៉ាមស្អាងអាសនា។

ពួកគេសង់សម្រាប់នរណា ក៏ខុសគ្នាដែរ៖ មនុស្សនៅបាបិលនិយាយថា ‘ចូរយើងសង់ទីក្រុងមួយសម្រាប់យើង’ ចំណែកឯអាប់រ៉ាមស្អាងអាសនា ‘ថ្វាយព្រះយេហូវ៉ា’។ ឈ្មោះដែលពួកគេលើកតម្កើង ក៏ខុសគ្នាដែរ៖ មនុស្សនៅបាបិលចង់ ‘បានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ’ សម្រាប់ខ្លួនឯង ចំណែកឯអាប់រ៉ាម ‘អំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា’ (១២:៨)។ ហើយអ្វីដែលពួកគេធ្វើក្រោយពេលសង់រួច ក៏ខុសគ្នាដែរ៖ មនុស្សនៅបាបិលនៅជាប់លើវាល ដើម្បីកុំឲ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ ចំណែកឯអាប់រ៉ាម ទោះបីស្អាងអាសនារួចហើយក៏ដោយ គាត់រុះត្រសាល ហើយធ្វើដំណើរបន្តទៀត (១២:៩)។

ការប្រៀបធៀបនេះ ជួយគាំទ្រចម្លើយដែលយើងបានរកឃើញមុននេះ។ មនុស្សនៅបាបិលសង់ ដើម្បីឲ្យខ្លួនឯងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ អាប់រ៉ាមមានសេចក្ដីសន្យារបស់ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ថា ‘ទាំងលើកឈ្មោះឯងធំផង’ (១២:២) ប៉ុន្តែគាត់មិនបានសង់ទីក្រុង ដើម្បីធ្វើឲ្យឈ្មោះនោះធំទេ។ របស់ដំបូងដែលគាត់ស្អាងនៅក្នុងស្រុកដែលព្រះជាម្ចាស់សន្យា គឺអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានលេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅគាត់ ហើយនៅក្នុងស្រុកនោះ គាត់ក៏បានអំពាវនាវដល់ព្រះនាមរបស់ទ្រង់ (១២:៨)។

៦. សម្រាប់យើងថ្ងៃនេះ

អត្ថបទនេះទុកឲ្យយើងនូវរឿងមួយ៖ នៅលើដីដែលសេចក្ដីសន្យាមិនទាន់សម្រេចសូម្បីតែបន្តិច អាប់រ៉ាមបានស្អាងអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានសន្យានោះ។

បើយើងមើលអត្ថបទម្ដងទៀត យើងនឹងឃើញថា ដីនោះមិនទាន់ជារបស់អាប់រ៉ាមនៅឡើយទេ។ សាសន៍កាណានកំពុងរស់នៅទីនោះ ហើយគាត់ក៏គ្មានកូន ដែលនឹងទទួលដីនោះជាមរតកដែរ។ អត្ថបទមិនបាននិយាយថា អាប់រ៉ាមបានទិញដីនោះ ឬសង់ផ្ទះទេ។ អ្វីដែលគាត់ដំឡើង គឺត្រសាលដែលអាចរុះបានគ្រប់ពេល ហើយអ្វីដែលគាត់ស្អាង គឺអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់។

យើងក៏មានពេលខ្លះ ដែលរស់នៅកន្លែងដែលមិនទាន់មានអារម្មណ៍ថាជារបស់យើងដែរ។ មានខែដំបូងៗ ក្រោយពេលការងារនាំយើងទៅរស់នៅទីក្រុងមួយ ដែលយើងមិនស្គាល់នរណាម្នាក់សោះ។ មានឆ្នាំដែលយើងស្នាក់នៅផ្ទះជួល ដែលមានកំណត់ពេលកិច្ចសន្យា ហើយមិនហ៊ានស្រាយឥវ៉ាន់ចេញទាំងអស់។ មានថ្ងៃដែលនៅកន្លែងធ្វើការថ្មី យើងនៅតែមិនមានអារម្មណ៍ថា នេះជាកន្លែងរបស់យើង ហើយមានឆ្នាំថ្មីដែលចាប់ផ្ដើម ដោយគ្មានបំណងណាមួយបានសម្រេចសោះ។ នៅពេលបែបនោះ មានគំនិតមួយលេចឡើងក្នុងចិត្ត៖ ‘តើនេះពិតជាកន្លែងរបស់ខ្ញុំមែនឬ?’

ស្ថានភាពរបស់អាប់រ៉ាមក៏ដូច្នោះដែរ។ នៅអាយុចិតសិបប្រាំឆ្នាំ គាត់បានចាកចេញពីស្រុកកំណើត មកដល់ស្រុកមួយដែលមានមនុស្សផ្សេងរស់នៅ ហើយគាត់ដំឡើងត្រសាលនៅចំកណ្ដាលពួកគេ។ ប៉ុន្តែអាប់រ៉ាមមិនបានរង់ចាំ ដល់ពេលដែលដីនោះក្លាយជារបស់គាត់ ទើបលើកតម្កើងព្រះជាម្ចាស់នោះទេ។ នៅកន្លែងនោះ ដែលនៅតែជាដីរបស់អ្នកដទៃ ត្រង់កន្លែងដែលព្រះជាម្ចាស់លេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅគាត់ គាត់បានស្អាងអាសនា។ ព្រះជាម្ចាស់បានលេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ នៅលើដីដែលមិនទាន់ជារបស់គាត់។ អត្ថបទបង្ហាញយើងថា សូម្បីតែកន្លែងដែលមិនទាន់មានអារម្មណ៍ថាជារបស់យើង ក៏អាចក្លាយជាកន្លែងដែលយើងឈរនៅចំពោះព្រះជាម្ចាស់បានដែរ។

យើងអាចទាញយកការលួងលោមមួយទៀត ពីរឿងដែលមកបន្ទាប់។ ផ្លូវរបស់អាប់រ៉ាមក្រោយមកទៀត ក៏មិនរលូនដែរ។ នៅខបន្ទាប់ភ្លាម មានទុរ្ភិក្ស (គ្រោះខ្វះស្បៀងអាហារ) កើតឡើងក្នុងស្រុក ហើយអាប់រ៉ាមចុះទៅស្រុកអេស៊ីព្ទ (១២:១០)។ ប៉ុន្តែនៅជំពូក ១៣ ពេលអាប់រ៉ាមត្រឡប់មកវិញ កន្លែងដែលគាត់ទៅ គឺនៅចន្លោះបេតអែល និងអៃយ «…ត្រង់កន្លែងដែលគាត់បានដំឡើងត្រសាលកាលពីដើម…» (១៣:៣)។ ព្រះគម្ពីរហៅកន្លែងនោះថា «ជាកន្លែងដែលគាត់បានស្អាងអាសនាកាលជាន់មុន…» ហើយប្រាប់ថា អាប់រ៉ាមបានអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ានៅទីនោះម្ដងទៀត (១៣:៤)។ កន្លែងដែលគាត់ធ្លាប់ស្អាងអាសនា បានក្លាយជាកន្លែងសម្រាប់ត្រឡប់មកវិញ ក្រោយពេលផ្លូវរបស់គាត់រង្គោះរង្គើ។ បើយើងក៏មានកន្លែងមួយ ដែលយើងធ្លាប់អំពាវនាវរកព្រះជាម្ចាស់ យើងអាចនឹកឃើញកន្លែងនោះ នៅថ្ងៃដែលផ្លូវរបស់យើងរង្គោះរង្គើ។ ពិតមែនហើយ មានថ្ងៃខ្លះ ដែលយើងគ្មានកម្លាំង សូម្បីតែនឹកឃើញកន្លែងបែបនោះ។ នៅថ្ងៃបែបនោះ គ្រាន់តែនឹកចាំថា នៅលើដីនោះ គឺព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ ដែលបានលេចមក ហើយមានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាមមុន នោះក៏គ្រប់គ្រាន់ហើយ។

ថ្ងៃនេះ ពេលអ្នកមានអារម្មណ៍ថា អ្នកកំពុងឈរនៅកន្លែងមួយដែលមិនទាន់ដូចជារបស់អ្នក ប្រហែលជាល្អដែរ បើអ្នកឈប់មួយភ្លែតនៅទីនោះ។ វាអាចជាជ្រុងមួយនៃបន្ទប់ដែលអ្នកទើបរើមកនៅ ផ្លូវទៅកន្លែងធ្វើការថ្មីដែលនៅតែចម្លែក ឬតុដែលអ្នកទើបអង្គុយជាលើកដំបូង។ អាប់រ៉ាមក៏បានអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា នៅត្រង់កន្លែងដែលគាត់ស្អាងអាសនាដែរ (១២:៨)។ អត្ថបទមិនបានប្រាប់ថា គាត់និយាយពាក្យអ្វីទេ គឺប្រាប់តែថា គាត់នៅកន្លែងណា ហើយអំពាវនាវដល់ព្រះនាមរបស់នរណា។ ដូច្នេះ អ្នកមិនចាំបាច់រកពាក្យវែងឆ្ងាយទេ។ នៅត្រង់កន្លែងដែលអ្នកកំពុងឈរ អ្នកអាចអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះជាម្ចាស់ ហើយទូលទ្រង់តែមួយឃ្លាប៉ុណ្ណោះ៖ ‘សូម្បីតែនៅកន្លែងដែលនៅចម្លែកនេះ ទូលបង្គំលើកតម្កើងព្រះអង្គ’។ កន្លែងដែលអ្នកធ្លាប់ឈប់បែបនេះម្ដង ទោះបីនៅតែចម្លែកក៏ដោយ ក៏ក្លាយជាកន្លែងដែលអ្នកធ្លាប់ឈរនៅចំពោះព្រះជាម្ចាស់។

“ឱព្រះជាម្ចាស់ ព្រះអង្គបានលេចមកឲ្យអាប់រ៉ាមឃើញ នៅលើដីដែលនៅតែជារបស់អ្នកដទៃ។ ពេលដែលយើងខ្ញុំឈរនៅកន្លែងដែលនៅចម្លែក ហើយមិនទាន់ដូចជារបស់យើងខ្ញុំ សូមជួយឲ្យយើងខ្ញុំលើកតម្កើងព្រះអង្គនៅត្រង់កន្លែងនោះ។ សូមកុំឲ្យយើងខ្ញុំរង់ចាំដល់ពេលដែលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងរួចរាល់ ប៉ុន្តែសូមឲ្យយើងខ្ញុំអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះអង្គ នៅកន្លែងដែលយើងខ្ញុំកំពុងឈរ។ នៅថ្ងៃដែលផ្លូវរបស់យើងខ្ញុំរង្គោះរង្គើ សូមនាំយើងខ្ញុំត្រឡប់ទៅកន្លែងដែលយើងខ្ញុំធ្លាប់អំពាវនាវរកព្រះអង្គ។ អាម៉ែន។”

🕊 របៀបប្រើក្នុងការបម្រើ

សំណួរបើក
សួរថា “បើមាននរណាម្នាក់សន្យាជាមួយប្អូនថា ‘ថ្ងៃក្រោយ ខ្ញុំនឹងឲ្យទីលានលេងនេះទាំងមូលដល់ប្អូន’ តើប្អូននឹងឆ្លើយថាម៉េច?” ហើយស្ដាប់ចម្លើយរបស់កុមារ (ឧទាហរណ៍ ពួកគេអាចនិយាយថា អរគុណ សួរថា ‘ពិតមែនឬ?’ ឬស្រែកដោយរីករាយ)។ បន្ទាប់មក និយាយថា “ថ្ងៃនេះ ក្នុងព្រះគម្ពីរ ព្រះជាម្ចាស់សន្យាថា នឹងប្រទានស្រុកមួយដល់អាប់រ៉ាម។ តោះ យើងរកមើលជាមួយគ្នាថា អាប់រ៉ាមបានឆ្លើយតបនឹងសេចក្ដីសន្យានោះដោយរបៀបណា” រួចចូលទៅក្នុងអត្ថបទ។

សកម្មភាព
អាន ១២:៤~៩ យឺតៗ ហើយឲ្យកុមារលើកដៃរាល់ពេលដែលឮរឿងអ្វីមួយដែលអាប់រ៉ាមបានធ្វើ។ នេះមិនមែនជាល្បែងរាប់ចំនួនទេ ដូច្នេះរាល់ពេលដែលមានដៃលើក គ្រាន់តែនិយាយថា “ត្រូវហើយ អាប់រ៉ាមបានធ្វើដូច្នោះ”។ ពេលអានចប់ សួរថា “ចុះពាក្យដែលអាប់រ៉ាមនិយាយ តើយើងឮប៉ុន្មានឃ្លា?” ហើយពិនិត្យជាមួយគ្នាថា គ្មានសោះ។ បើមានកុមារណាម្នាក់និយាយថា ‘ប៉ុន្តែគាត់បានអំពាវនាវដល់ព្រះនាមព្រះយេហូវ៉ា!’ សូមឆ្លើយថា “ត្រូវហើយ គាត់បានអំពាវនាវ ប៉ុន្តែព្រះគម្ពីរមិនបានកត់ទុកថា គាត់និយាយពាក្យអ្វីទេ”។ បន្ទាប់មក បង្ហាញរូបភាព ‘គាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយ’ ពីរូបភាពថ្ងៃនេះ។ គរអាសនាតូចមួយ ដោយប្រើប្លុក ឬកែវក្រដាស ហើយដាក់ត្រសាលដែលបត់ពីក្រដាសនៅក្បែរវា។ លើកត្រសាលយកទៅដាក់កន្លែងផ្សេង ប៉ុន្តែទុកអាសនានៅកន្លែងដដែល ហើយនិយាយថា “អាប់រ៉ាមយកត្រសាលរបស់គាត់តាមខ្លួន ប៉ុន្តែអាសនាដែលគាត់ស្អាងថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ គាត់ទុកវានៅកន្លែងដដែល ពេលគាត់ធ្វើដំណើរបន្ត”។

ការអនុវត្ត
ចែកកាតតូចៗឲ្យកុមារ ហើយឲ្យពួកគេសរសេរកន្លែងមួយ ដែលថ្មី ឬនៅតែចម្លែកសម្រាប់ពួកគេនាពេលនេះ (ឧទាហរណ៍ ថ្នាក់ថ្មី កន្លែងរៀនគួរថ្មី ឬភូមិដែលទើបរើមកនៅ)។ នៅខាងក្រោម សរសេរជាមួយគ្នាថា “ខ្ញុំនឹងនឹកចាំព្រះជាម្ចាស់នៅទីនោះដែរ”។ សូមសង្ខេបថា “អាប់រ៉ាមបានស្អាងអាសនាថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ សូម្បីតែនៅលើដីដែលមិនទាន់ជារបស់គាត់។ កន្លែងថ្មីក៏អាចក្លាយជាកន្លែងដែលយើងនឹកចាំព្រះជាម្ចាស់បានដែរ” ហើយដាក់កាតទាំងនោះនៅមុខអាសនាដែលបានគរ។

🖼️ រូបភាពបួនសន្លឹកថ្ងៃនេះ · ចុចឲ្យយូរ ឬចុចកណ្ដុរស្ដាំ ដើម្បីរក្សាទុក

គ្រួសារអាប់រ៉ាមចេញពីខារ៉ាន · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ
កាលអាប់រ៉ាមចេញពីខារ៉ានទៅ
អាប់រ៉ាម និងសារ៉ាយ មកដល់ដើមម៉ៃសាក់របស់ម៉ូរេ · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ
ទៅត្រឹមដើមម៉ៃសាក់របស់ម៉ូរេ
អាប់រ៉ាមគរថ្ម ដើម្បីស្អាងអាសនា · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ
គាត់ក៏ស្អាងអាសនាមួយ
ត្រសាល និងអាសនា នៅលើទួលចន្លោះបេតអែល និងអៃយ · Origin Bible រូបភាពព្រះគម្ពីរឥតគិតថ្លៃ
បេតអែលនៅខាងលិច និងអៃយនៅខាងកើត

📄 អាជ្ញាបណ្ណរូបភាព CC0 (សាធារណៈ) · ប្រើ កែ និងចែកចាយឡើងវិញដោយសេរី ដោយមិនចាំបាច់បញ្ជាក់ប្រភព។

🤖 រូបភាពទាំងនេះបង្កើតឡើងដោយ AI (Grok)។


📚 ចង់បង្រៀនរឿងនេះមែនទេ?
▶ លោកុប្បត្តិ ស៊ីជម្រៅ ㊶ ឯងនឹងធ្វើជាពរ · សេចក្ដីសន្យាដែលអាប់រ៉ាមបានឮនៅខារ៉ាន ជារឿងនៅមុនអត្ថបទថ្ងៃនេះភ្លាម
📖 លោកុប្បត្តិ ស៊ីជម្រៅ ㊳ ឈ្មោះសម្រាប់ខ្លួនយើង · រឿងបាបិល ដែលមនុស្សតាំងលំនៅលើវាល ហើយសង់ទីក្រុង និងប៉មសម្រាប់ខ្លួនឯង

Origin Bible · Mission Zedero
ទំនាក់ទំនង joypej@gmail.com
✍️ អត្ថបទនេះសរសេរដោយមានជំនួយពី AI ហើយមានមនុស្សពិនិត្យ។
អត្ថបទស្ថិតក្រោម CC BY-NC 4.0។ អាចប្រើដោយសេរីក្នុងគោលបំណងមិនរកប្រាក់ចំណេញ ដោយបញ្ជាក់ប្រភព។

វីដេអូ Origin Bible
រឿងព្រះគម្ពីរជាទម្រង់វីដេអូគំនូរជីវចលពណ៌ទឹកដ៏ស្រស់ស្អាត។ មានជាភាសា កូរ៉េ · អង់គ្លេស · ខ្មែរ

Comments

Popular posts from this blog

ដើមឈើហាមឃាត់ មេរៀនថ្នាក់កុមារ · យុវជន PPT ទាញយកឥតគិតថ្លៃ (លោកុប្បត្តិ ៣:១~២៤) · Origin Bible #3

ការបង្កើតពិភពលោក មេរៀនថ្នាក់កុមារ · យុវជន PPT ទាញយកឥតគិតថ្លៃ (លោកុប្បត្តិ ១:១~២:៣) · Origin Bible #1

Genesis Deeper ③ ថ្ងៃដែលដីគោកលេចឡើង · ហេតុអ្វីរុក្ខជាតិមុនព្រះអាទិត្យ? (លោកុប្បត្តិ ១:៩~១៣)