បុណ្យប្រមូលផលក្នុងព្រះគម្ពីរ · បុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ បុណ្យអាទិត្យទី៧ និងបុណ្យបារាំ ពន្យល់ជាមួយរូបភាព

នៅក្នុងអត្ថបទមុន យើងបានមើលប្រវត្តិនៃបុណ្យអរព្រះគុណ ដែលគេដឹងថាបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ១៦២១ នៅភ្លីម៉ោត ក្នុងទឹកដីដែលសព្វថ្ងៃជាសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប៉ុន្តែការអរព្រះគុណព្រះជាម្ចាស់ចំពោះផលដែលប្រមូលបាន មានតាំងពីយូរណាស់មកហើយ មុននោះទៅទៀត។ ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ បានធ្វើដូច្នេះរៀងរាល់ឆ្នាំរួចទៅហើយ។

នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងពន្យល់ពីបុណ្យប្រមូលផលទាំងបីនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ម្ដងមួយៗ ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលទើបតែឮជាលើកដំបូង ក៏អាចយល់បានដែរ។ ពេលណាមានពាក្យដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ យើងបានសរសេរអត្ថន័យរបស់វានៅទីនោះតែម្ដង។

🤖 រូបភាពក្នុងអត្ថបទនេះ ត្រូវបានគូរដោយ AI (ChatGPT) ដោយផ្អែកលើអត្ថបទព្រះគម្ពីរ និងកំណត់ត្រាអំពីការធ្វើស្រែចម្ការនៅអ៊ីស្រាអែលសម័យបុរាណ។ រូបភាពទាំងនេះជា CC0 1.0 (អ្នកបង្កើតបានបោះបង់សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ ដើម្បីឲ្យអ្នកណាក៏អាចប្រើបានដោយសេរី) ដូច្នេះលោកអ្នកអាចប្រើបាន ដោយមិនចាំបាច់បញ្ជាក់ប្រភព។ ខគម្ពីរទាំងអស់ ដកស្រង់ចេញពីព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ។

ទំនាក់ទំនង: joypej@gmail.com

ជាដំបូង តើ «បុណ្យ» គឺជាអ្វី?

បុណ្យនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ គឺជាថ្ងៃពិសេស ដែលគេប្រារព្ធរាល់ពេលដែលដល់ពេលកំណត់នៅរៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដូចដែលយើងមានបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលវិលមកដល់រៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ក៏មានថ្ងៃដែលពួកគេប្រារព្ធរៀងរាល់ឆ្នាំដែរ។

ក្នុងចំណោមថ្ងៃទាំងនោះ មានបុណ្យដែលព្រះជាម្ចាស់បានបង្គាប់ឲ្យប្រារព្ធឲ្យបាន បីដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ គម្ពីរនិក្ខមនំចែងដូច្នេះ។

📖 និក្ខមនំ ២៣:១៤

ក្នុង១ឆ្នាំ ត្រូវធ្វើបុណ្យថ្វាយអញ៣ដង

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺ បុណ្យទាំងបីដងនេះ សុទ្ធតែត្រូវនឹងពេលប្រមូលគ្រាប់ស្រូវ និងផ្លែឈើ គឺពេលច្រូតកាត់។ រាល់ពេលដែលប្រមូលផល ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលបានមកជួបជុំគ្នានៅចំពោះព្រះជាម្ចាស់ ហើយអរព្រះគុណទ្រង់។ ហេតុនេះ បុណ្យទាំងបីនេះ អាចហៅថាជាការអរព្រះគុណសម្រាប់ផលដំណាំនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ដែលមានតាំងពីយូរ មុនបុណ្យអរព្រះគុណសព្វថ្ងៃទៅទៀត។

ដើម្បីដឹងថា ហេតុអ្វីបានជាបុណ្យទាំងបីនេះធ្លាក់ចំពេលនោះ យើងត្រូវដឹងជាមុនសិនថា ការធ្វើស្រែចម្ការនៅអ៊ីស្រាអែល ខុសពីនៅប្រទេសកូរ៉េយ៉ាងដូចម្ដេច។

១. ការធ្វើស្រែចម្ការពេញមួយឆ្នាំនៅអ៊ីស្រាអែល

នៅប្រទេសកូរ៉េ គេសាបព្រោះគ្រាប់ពូជនៅរដូវផ្ការីក ហើយប្រមូលផលនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ ហេតុនេះហើយ បុណ្យអរព្រះគុណក៏ប្រារព្ធនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះដែរ។ ប៉ុន្តែនៅអ៊ីស្រាអែល ស្ថានភាពខុសពីនេះ។

នៅអ៊ីស្រាអែល រដូវក្ដៅស្ទើរតែគ្មានភ្លៀងធ្លាក់សោះ ហើយភ្លៀងធ្លាក់ចាប់ពីរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ រហូតដល់រដូវផ្ការីក។ ដូច្នេះ ពេលភ្លៀងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះធ្វើឲ្យដីទន់ គេក៏សាបព្រោះ ហើយទុកឲ្យដំណាំលូតលាស់ពេញរដូវរងា រួចប្រមូលផលនៅរដូវផ្ការីក។ «ភ្លៀងខាងដើមរដូវ» និង «ភ្លៀងខាងចុងរដូវ» ដែលព្រះគម្ពីរនិយាយ គឺសំដៅលើភ្លៀងទាំងនេះ ដែលធ្លាក់នៅពេលសាបព្រោះ និងមុនពេលច្រូតកាត់ (ចោទិយកថា ១១:១៤)។

លំដាប់នេះ ក៏នៅសល់ជាភស្តុតាងនៅលើវត្ថុបុរាណពិតប្រាកដដែរ។ នៅឆ្នាំ១៩០៨ គេបានរកឃើញបន្ទះថ្មមួយប៉ុនបាតដៃ នៅកេស៊ើរ (Gezer) ដែលជាទីក្រុងបុរាណរបស់អ៊ីស្រាអែល។ បន្ទះថ្មនេះ ប្រហែលជាត្រូវបានឆ្លាក់កាលពីប្រហែល ៣០០០ ឆ្នាំមុន (ប្រហែលសតវត្សទី១០ មុនគ្រិស្តសករាជ) ហើយគេហៅវាថា ប្រតិទិនកេស៊ើរ។ នៅលើវា មានសរសេរការងារស្រែចម្ការពេញមួយឆ្នាំតាមលំដាប់លំដោយ។

🪨 មួយឆ្នាំដែលឆ្លាក់នៅលើប្រតិទិនកេស៊ើរ (បកប្រែឲ្យងាយយល់)

1. ពីរខែ ប្រមូលផល (រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ផ្លែអូលីវ)
2. ពីរខែ សាបព្រោះ (គ្រាប់ស្រូវ)
3. ពីរខែ សាបព្រោះយឺត
4. មួយខែ កាត់ខ្លូតទេស (រុក្ខជាតិសម្រាប់ធ្វើក្រណាត់)
5. មួយខែ ច្រូតស្រូវឱក (ស្រូវបាឡេ)
6. មួយខែ ច្រូតកាត់ និងជប់លៀង (ស្រូវសាលី)
7. ពីរខែ ថែទាំដើមទំពាំងបាយជូរ
8. មួយខែ ប្រមូលផ្លែឈើរដូវក្ដៅ

បច្ចុប្បន្ន បន្ទះថ្មនេះរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរបុរាណវិទ្យាអ៊ីស្តង់ប៊ុល ប្រទេសទួរគី។ អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនយល់ថា បន្ទាត់ «ច្រូតកាត់ និងជប់លៀង» សំដៅលើពេលច្រូតស្រូវសាលី។

សរុបមក ការប្រមូលផលនៅអ៊ីស្រាអែលមានលំដាប់ដូច្នេះ៖ ស្រូវឱកនៅរដូវផ្ការីក ស្រូវសាលីនៅដើមរដូវក្ដៅ និងផ្លែឈើដូចជាទំពាំងបាយជូរ និងអូលីវ ចាប់ពីរដូវក្ដៅដល់រដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។ បុណ្យទាំងបី ត្រូវគ្នាម្ដងមួយៗ ទៅនឹងការប្រមូលផលទាំងបីលើកនេះ។

២. មើលបុណ្យទាំងបីក្នុងពេលតែមួយ

ដូចដែលឃើញក្នុងរូបភាព បុណ្យទាំងបីធ្លាក់ចំ ពេលចាប់ផ្ដើមច្រូតស្រូវឱក (បុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ) ពេលច្រូតស្រូវសាលី (បុណ្យអាទិត្យទី៧) និងពេលបញ្ចប់ការបោកស្រូវ និងការបេះផ្លែទំពាំងបាយជូរ (បុណ្យបារាំ)។ ឥឡូវនេះ សូមយើងមើលបុណ្យនីមួយៗឲ្យបានលម្អិត។

៣. បុណ្យទីមួយ បុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ និង «កណ្ដាប់ផលដំបូង»

បុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ ត្រូវបានប្រារព្ធអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ នៃខែទីមួយ តាមប្រតិទិនអ៊ីស្រាអែល។ បើគិតតាមប្រតិទិនសព្វថ្ងៃ គឺប្រហែលខែមីនា ដល់ខែមេសា។ «ឥតដំបែ» មានន័យថា មិនដាក់ដំបែ (មេដែលធ្វើឲ្យនំបុ័ងប៉ោង)។ ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលបានបរិភោគនំបុ័ងរាបស្មើដែលមិនប៉ោង ដើម្បីនឹកចាំពីថ្ងៃដែលពួកគេបានចាកចេញពីស្រុកអេស៊ីព្ទយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់។ បុណ្យនេះជាប់ទាក់ទងនឹងបុណ្យរំលង ដែលប្រារព្ធនៅល្ងាចថ្ងៃមុន ហេតុនេះ ពេលខ្លះគេហៅបុណ្យទាំងពីររួមគ្នា។

នៅពេលនោះ ស្រូវឱកនៅតាមវាលស្រែចាប់ផ្ដើមទុំលឿង។ ពេលនោះ ព្រះជាម្ចាស់បានបង្គាប់ឲ្យធ្វើកិច្ចនេះមុនគេបង្អស់។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:១០~១១

ឲ្យប្រាប់ដល់ពួកកូនចៅអ៊ីស្រាអែលថា កាលណាឯងរាល់គ្នាបានចូលទៅក្នុងស្រុកដែលអញឲ្យដល់ឯង ហើយបានច្រូតចម្រូតនៅស្រុកនោះ នោះត្រូវយកកណ្តាប់ដែលជាផលដំបូងពីចម្រូតឯងមកឯសង្ឃ ត្រូវឲ្យសង្ឃគ្រវីថ្វាយកណ្តាប់នោះនៅចំពោះព្រះយេហូវ៉ា ដើម្បីឲ្យទ្រង់បានទទួលស្នងឯងរាល់គ្នា គឺនឹងគ្រវីថ្វាយនៅថ្ងៃក្រោយនៃថ្ងៃឈប់សម្រាក

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

សង្ឃកំពុងលើក ហើយគ្រវីថ្វាយកណ្ដាប់ស្រូវឱកដំបូងបង្អស់ នៅចំពោះព្រះជាម្ចាស់។

កណ្ដាប់ គឺជាដើមស្រូវដែលច្រូតហើយ ចងជាបាច់មួយឱប ដែលនៅមានគ្រាប់ស្រូវជាប់។ សង្ឃ គឺជាអ្នកដែលមានភារកិច្ចដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ និងថ្វាយយញ្ញបូជាដល់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយថ្ងៃឈប់សម្រាក គឺជាថ្ងៃសម្រាកដែលមកដល់រៀងរាល់ប្រាំពីរថ្ងៃម្ដង ត្រូវនឹងថ្ងៃសៅរ៍សព្វថ្ងៃ។ ព្រះយេហូវ៉ា ជាព្រះនាមរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ដូច្នេះ ព្រះបន្ទូលនេះមានន័យថា ត្រូវយកបាច់ស្រូវឱកដំបូងបង្អស់ ដែលច្រូតបានក្នុងឆ្នាំនោះ មកថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ជាមុនសិន។

មានព្រះបន្ទូលមួយទៀតដែលគួរកត់សម្គាល់ នៅខទី១៤។ មុនពេលថ្វាយកណ្ដាប់ដំបូងនេះ ពួកគេមិនត្រូវបរិភោគគ្រាប់ស្រូវថ្មីឡើយ។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:១៤

ឯឯងរាល់គ្នា មិនត្រូវបរិភោគនំបុ័ង ឬស្រូវលីង ឬអង្ករថ្មី ដរាបដល់ថ្ងៃនេះឯង ទាល់តែបានយកតង្វាយមកថ្វាយព្រះនៃឯងសិន នេះហើយជាច្បាប់សម្រាប់ឯងរាល់គ្នា នៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលនឹងតាំងទីលំនៅ នៅអស់កល្បជានិច្ច ដល់អស់ទាំងតំណតរៀងទៅ។

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

ទោះបីជាឃ្លាន ទោះបីជាមានស្រូវទុំនៅចំពោះមុខក៏ដោយ ពួកគេថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ជាមុនសិន ទើបបរិភោគ។ នេះជាលំដាប់នៃការប្រកាសថា «ស្រូវនេះ គឺព្រះជាម្ចាស់ប្រទានមកឲ្យយើង»។

៤. បុណ្យទីពីរ បុណ្យអាទិត្យទី៧ ដែលគេរាប់ប្រាំពីរអាទិត្យ

ចាប់ពីថ្ងៃដែលថ្វាយកណ្ដាប់ដំបូង ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលចាប់ផ្ដើមរាប់ថ្ងៃ។ ក្រោយពីប្រាំពីរអាទិត្យ គឺ ៤៩ ថ្ងៃបានកន្លងផុតទៅ ពួកគេប្រារព្ធបុណ្យទីពីរនៅថ្ងៃបន្ទាប់ គឺថ្ងៃទី៥០។

📖 ចោទិយកថា ១៦:៩~១០

រួចត្រូវរាប់ជា៧អាទិត្យទៀត គឺត្រូវរាប់៧អាទិត្យនោះ ចាប់តាំងពីវេលាដែលទើបនឹងលូកកណ្តៀវទៅច្រូតស្រូវ នោះត្រូវឲ្យធ្វើបុណ្យអាទិត្យទី៧ ថ្វាយព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង ដោយថ្វាយតង្វាយស្ម័គ្រពីចិត្ត តាមដែលព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង ទ្រង់បានប្រទានពរ

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

ដោយសារគេរាប់ប្រាំពីរអាទិត្យ (ប្រាំពីរដង ប្រាំពីរថ្ងៃ) ព្រះគម្ពីរខ្មែរហៅបុណ្យនេះថា បុណ្យអាទិត្យទី៧។ បើគិតតាមប្រតិទិនសព្វថ្ងៃ គឺប្រហែលខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា ជាពេលដែលការច្រូតស្រូវឱកបានបញ្ចប់ ហើយជាពេលច្រូតស្រូវសាលី។

នៅពេលច្រូតស្រូវឱក គេថ្វាយកណ្ដាប់ស្រូវដូចដែលច្រូតបាន ប៉ុន្តែនៅបុណ្យអាទិត្យទី៧ គេយកស្រូវសាលីដែលទើបច្រូតថ្មីៗ មកធ្វើជានំបុ័ងពីរដុំ ហើយថ្វាយ។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:១៦~១៧

ត្រូវតែរាប់ទៅដល់ថ្ងៃក្រោយថ្ងៃឈប់សម្រាកទី៧នោះ គឺទាំងអស់ត្រូវជា៥០ថ្ងៃ នោះត្រូវឲ្យឯងរាល់គ្នាថ្វាយតង្វាយម្សៅជាថ្មីទៀតដល់ព្រះយេហូវ៉ា ត្រូវយកនំបុ័ង២ធ្វើពីម្សៅយ៉ាងម៉ដ្ត២ខ្ញឹងពីផ្ទះឯង មកថ្វាយជាតង្វាយគ្រវី នំបុ័ងនោះត្រូវធ្វើដោយលាយដំបែសម្រាប់ជាតង្វាយនៃផលដំបូងថ្វាយព្រះយេហូវ៉ា

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

គេកិនស្រូវសាលីដែលទើបច្រូតថ្មីៗជាម្សៅ ហើយដុតជានំបុ័ងពីរដុំ។

នៅបុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ គេបរិភោគនំបុ័ងដែលគ្មានដំបែ ប៉ុន្តែលើកនេះ គឺជានំបុ័ងដែលលាយដំបែឲ្យប៉ោង។ នៅក្នុងខគម្ពីរខាងលើ «តង្វាយម្សៅ» គឺជាតង្វាយធ្វើពីគ្រាប់ស្រូវដែលថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ «តង្វាយគ្រវី» គឺជាតង្វាយដែលគេលើកគ្រវីនៅចំពោះព្រះជាម្ចាស់ ហើយ «ខ្ញឹង» គឺជារង្វាល់សម្រាប់វាល់ម្សៅ។ គេបានថ្វាយនំបុ័ងធម្មតា ដែលមនុស្សបរិភោគរាល់ថ្ងៃ។ យើងអាចយល់ថា ការអរព្រះគុណព្រះជាម្ចាស់ មិនមែនសម្រាប់តែថ្ងៃពិសេសប៉ុណ្ណោះទេ គឺជាប់ទាក់ទងនឹងតុអាហាររបស់យើងរៀងរាល់ថ្ងៃ។

បុណ្យអាទិត្យទី៧ មានការផ្ដាំដ៏សំខាន់មួយទៀត គឺកុំអរសប្បាយតែម្នាក់ឯង តែត្រូវអរសប្បាយជាមួយគ្នា។

📖 ចោទិយកថា ១៦:១១

ហើយឯង និងកូនប្រុសកូនស្រីឯង ត្រូវអរសប្បាយនៅចំពោះព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង ព្រមទាំងបាវប្រុសបាវស្រីឯង និងពួកលេវីដែលនៅទីក្រុងឯង ហើយនិងពួកអ្នកដទៃ ពួកកំព្រា និងពួកស្រីមេម៉ាយ ដែលនៅជាមួយនឹងឯងទាំងអស់គ្នាផង នៅកន្លែងដែលព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង ទ្រង់នឹងរើសសម្រាប់តាំងព្រះនាមទ្រង់

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

នៅទីនេះ ពួកអ្នកដទៃ គឺជាអ្នកដំណើរដែលមកពីស្រុកផ្សេង ហើយស្នាក់នៅជាមួយពួកគេ ហើយពួកលេវី គឺជាអ្នកដែលមិនបានទទួលដីទេ តែទទួលភារកិច្ចបម្រើការងារនៅរោងឧបោសថ (កន្លែងថ្វាយបង្គំ)។ មានន័យថា ពួកគេជាអ្នកដែលគ្មានស្រែចម្ការផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ច្រូត។ ព្រះជាម្ចាស់បានបង្គាប់កុំឲ្យភ្លេចពួកគេ។ គម្ពីរលេវីវិន័យថែមទាំងប្រាប់ថា ពេលច្រូតស្រែ កុំច្រូតឲ្យដល់កៀនស្រែ តែត្រូវទុកឲ្យនៅសល់ខ្លះ។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:២២

កាលណាឯងរាល់គ្នាច្រូតចម្រូតនៅស្រែចម្ការរបស់ឯង នោះមិនត្រូវច្រូតឲ្យដល់កៀនឡើយ ក៏មិនត្រូវសន្សំរើសគួរស្រូវដែលជ្រុះចុះដែរ ត្រូវឲ្យទុកសម្រាប់ពួកអ្នកក្រីក្រ ហើយនិងពួកអ្នកដែលស្នាក់នៅវិញ អញនេះគឺយេហូវ៉ា ជាព្រះនៃឯងរាល់គ្នា។

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

៥. រឿងនាងរស់ ដែលរើសសន្សំកួរស្រូវ

នាងរស់កំពុងរើសកួរស្រូវដែលជ្រុះ នៅពីក្រោយពួកអ្នកច្រូត។

រឿងដែលបង្ហាញថា ព្រះបន្ទូលនេះត្រូវបានគេប្រតិបត្តិតាមយ៉ាងដូចម្ដេច គឺគម្ពីរនាងរស់។ នាងរស់ ដែលបានបាត់បង់ប្ដី បានមកតាមម្ដាយក្មេករបស់នាង គឺន៉ាអូមី ដល់ក្រុងបេថ្លេហិម ដែលជាទឹកដីដែលនាងមិនធ្លាប់ស្គាល់។ តើនោះជាពេលណា?

📖 នាងរស់ ១:២២

គឺយ៉ាងនោះហើយ ដែលន៉ាអូមីបានវិលពីស្រុកម៉ូអាប់មកវិញ មានទាំងនាងរស់ ជាសាសន៍ម៉ូអាប់ កូនប្រសាខ្លួន មកជាមួយផង គេមកដល់ក្រុងបេថ្លេហិម នៅដើមរដូវចម្រូតស្រូវឱក។

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

ដោយគ្មានអ្វីបរិភោគ នាងរស់បានដើរតាមពួកអ្នកច្រូតនៅក្នុងស្រែរបស់គេ ហើយរើសកួរស្រូវដែលជ្រុះ ដើម្បីចិញ្ចឹមម្ដាយក្មេក (នាងរស់ ២:៣)។ ការធ្វើបែបនេះ ព្រះគម្ពីរហៅថា រើសសន្សំ។ បូអូស ជាម្ចាស់ស្រែ បានប្រាប់ពួកអ្នកច្រូតឲ្យហូតកួរស្រូវខ្លះចេញពីកណ្ដាប់ ទុកឲ្យនាងរើស ដើម្បីឲ្យនាងរើសបានច្រើន (នាងរស់ ២:១៦)។ រយៈពេលដែលនាងរស់រើសសន្សំ ត្រូវបានកត់ទុកដូច្នេះ។

📖 នាងរស់ ២:២៣

ដូច្នេះ នាងក៏នៅជាប់ជាមួយនឹងពួកស្រីរបស់បូអូសនោះ ទាំងខំរើសសន្សំទាល់តែចម្រូតនៃស្រូវឱក និងស្រូវភោជ្ជសាលី បានហើយ នាងក៏នៅជាមួយនឹងម្តាយក្មេក។

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

គឺចាប់ពី «ចម្រូតស្រូវឱក» រហូតដល់បញ្ចប់ចម្រូត «ស្រូវភោជ្ជសាលី» (ស្រូវសាលី) មានន័យថា ចាប់ពីប្រហែលបុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ ដល់ប្រហែលបុណ្យអាទិត្យទី៧។ ព្រះបន្ទូលក្នុងគម្ពីរលេវីវិន័យ ដែលប្រាប់កុំឲ្យរើសកួរស្រូវដែលជ្រុះ តែទុកសម្រាប់អ្នកក្រីក្រ និងអ្នកដែលស្នាក់នៅ ត្រូវបានគេប្រតិបត្តិយ៉ាងដូច្នេះឯង ចំពោះនាងរស់ ដែលជាអ្នកមកពីស្រុកផ្សេង។ សូម្បីតែសព្វថ្ងៃ ជនជាតិយូដាក៏នៅតែអានគម្ពីរនាងរស់ នៅបុណ្យអាទិត្យទី៧។

៦. បុណ្យទីបី បុណ្យបារាំ ដែលគេស្នាក់នៅក្នុងបារាំ

ក្រោយពីបោកស្រូវរួច ហើយបេះផ្លែទំពាំងបាយជូរពេញមួយរដូវក្ដៅ រហូតដល់ប្រើធុងឃ្នាបរួចរាល់ ការប្រមូលផលដ៏ធំនៃឆ្នាំនោះក៏បញ្ចប់។ បុណ្យចុងក្រោយដែលគេប្រារព្ធនៅពេលនោះ គឺបុណ្យបារាំ (ចោទិយកថា ១៦:១៣)។ បុណ្យនេះប្រារព្ធអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ នៃខែទីប្រាំពីរ តាមប្រតិទិនអ៊ីស្រាអែល (ព្រះគម្ពីរខ្មែរហៅខែនេះថា ខែអស្សុជ) ហើយបើគិតតាមប្រតិទិនសព្វថ្ងៃ គឺប្រហែលខែកញ្ញា ដល់ខែតុលា។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:៣៩~៤០

នៅថ្ងៃ១៥ខែអស្សុជ កាលណាបានប្រមូលផលពីដីមក នោះត្រូវធ្វើបុណ្យថ្វាយព្រះយេហូវ៉ាអស់៧ថ្ងៃ ថ្ងៃដំបូង ជាថ្ងៃឈប់សម្រាក ហើយនៅថ្ងៃទី៨ ក៏ជាថ្ងៃឈប់សម្រាកដែរ នៅថ្ងៃដំបូង ត្រូវឲ្យឯងរាល់គ្នាយកមែកពីដើមយ៉ាងល្អ ហើយកាត់ធាងលម៉ើ និងមែកឈើញឹកស្និទ្ធ ព្រមទាំងធាងចាកពីមាត់ស្ទឹងផង រួចឲ្យអរសប្បាយឡើងអស់៧ថ្ងៃ នៅចំពោះព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

«ផលពីដី» គឺជាអ្វីៗដែលប្រមូលបានពីដី។ ក្រោយពីប្រមូលផលរួចរាល់ ព្រះជាម្ចាស់បានបង្គាប់ឲ្យយកមែកឈើល្អៗ និងធាងឈើ មកអរសប្បាយអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ បុណ្យនេះមានច្បាប់ពិសេសមួយ គឺត្រូវចាកចេញពីផ្ទះ ទៅស្នាក់នៅក្នុងបារាំ។

គ្រួសារទាំងមូលស្នាក់នៅអស់ប្រាំពីរថ្ងៃ ក្នុងបារាំដែលប្រក់ដំបូលដោយធាង និងស្លឹកលម៉ើ។

📖 លេវីវិន័យ ២៣:៤២~៤៣

ត្រូវឲ្យឯងរាល់គ្នា គឺពួកអ្នកទាំងប៉ុន្មានដែលកើតក្នុងវង្សសាសន៍អ៊ីស្រាអែល អាស្រ័យនៅក្នុងបារាំនោះអស់៧ថ្ងៃ ដើម្បីឲ្យអស់ទាំងតំណកូនចៅឯងរាល់គ្នាបានដឹងថា អញបានឲ្យពួកកូនចៅអ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងបារាំដូច្នេះ ក្នុងកាលដែលអញនាំគេចេញពីស្រុកអេស៊ីព្ទមក អញនេះគឺយេហូវ៉ា ជាព្រះនៃឯងរាល់គ្នា

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

បារាំ គឺជាខ្ទមបណ្ដោះអាសន្ន ដែលគេសង់យ៉ាងសាមញ្ញពីមែកឈើ និងស្លឹកឈើ។ នៅពេលដែលជង្រុកពោរពេញ ហើយមានភាពបរិបូរណ៍បំផុត ព្រះជាម្ចាស់បានឲ្យពួកគេស្នាក់នៅក្នុងខ្ទមដែលមិនស្រួលដោយចេតនា។ នៅពេលដែលប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលចេញពីស្រុកអេស៊ីព្ទ ហើយដើរកាត់វាលរហោស្ថាន ពួកគេគ្មានផ្ទះ គ្មានស្រែចម្ការ ហើយស្នាក់នៅក្នុងបារាំ (ទីស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ន) ប៉ុន្តែព្រះជាម្ចាស់បានចិញ្ចឹម និងការពារពួកគេរៀងរាល់ថ្ងៃ។ បុណ្យនេះ គឺដើម្បីកុំឲ្យពួកគេភ្លេចការនោះ។

ពេលជង្រុកពោរពេញ មនុស្សងាយនឹងគិតថា «ខ្ញុំធ្វើបានល្អ ទើបប្រមូលបានច្រើនយ៉ាងនេះ»។ ផ្ទុយទៅវិញ បុណ្យបារាំធ្វើឲ្យពួកគេនឹកចាំដោយផ្ទាល់នឹងខ្លួន នៅពេលនោះឯងថា «អ្វីៗទាំងអស់មកពីព្រះជាម្ចាស់»។ ហេតុនេះ គម្ពីរចោទិយកថាបានបញ្ចប់ការនិយាយអំពីបុណ្យនេះដូច្នេះ។

📖 ចោទិយកថា ១៦:១៥

ត្រូវឲ្យធ្វើបុណ្យនេះថ្វាយព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង អស់៧ថ្ងៃ នៅកន្លែងដែលព្រះយេហូវ៉ានឹងរើស ដ្បិតព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះនៃឯង ទ្រង់នឹងប្រទានពរដល់ឯង ចំពោះអស់ទាំងផលចម្រើនរបស់ឯង ហើយក្នុងគ្រប់ទាំងការដែលដៃឯងធ្វើ ដូច្នេះ ឯងនឹងមានសេចក្ដីអំណរជាមិនខាន។

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

៧. តម្រៀបឈ្មោះដែលងាយច្រឡំ

ពេលអានព្រះគម្ពីរ យើងឃើញបុណ្យតែមួយមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាង។ នេះជាចំណុចដែលអ្នកអានលើកដំបូងច្រឡំជាងគេ ដូច្នេះយើងបានតម្រៀបទុកដោយឡែក។

បុណ្យ	ឈ្មោះផ្សេងទៀត	អត្ថន័យនៃឈ្មោះ
បុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ	ពេលខ្លះហៅរួមជាមួយបុណ្យរំលង	បុណ្យដែលបរិភោគនំបុ័ងគ្មានដំបែ
បុណ្យអាទិត្យទី៧	បុណ្យចម្រូត, បុណ្យថ្ងៃទី៥០ (Pentecost)	រាប់ប្រាំពីរអាទិត្យ · ច្រូតស្រូវ · ថ្ងៃទី៥០
បុណ្យបារាំ	បុណ្យប្រមូលផល	ស្នាក់នៅក្នុងបារាំ · ប្រមូលផលដាក់ជង្រុក

ពាក្យ «ផលដំបូង» ក៏យើងឮញឹកញាប់ដែរ។ វាមានន័យថា «ផលដែលប្រមូលបានមុនគេ» ប៉ុន្តែគេប្រើវាតាមពីររបៀប ដូច្នេះត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន។ គម្ពីរនិក្ខមនំ ៣៤:២២ ហៅបុណ្យអាទិត្យទី៧ ថា «បុណ្យផលដំបូងពីចម្រូតស្រូវសាលី»។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងព្រះវិហារ គេតែងហៅថ្ងៃដែលថ្វាយកណ្ដាប់ដំបូង ក្នុងរយៈពេលបុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ (លេវីវិន័យ ២៣:១០~១១) ថា «បុណ្យផលដំបូង»។ ពេលអាន សូមមើលពាក្យនៅជុំវិញ ដើម្បីដឹងថាវាសំដៅលើថ្ងៃណា។

📖 និក្ខមនំ ៣៤:២២

ត្រូវធ្វើបុណ្យអាទិត្យទី៧ គឺជាបុណ្យផលដំបូងពីចម្រូតស្រូវសាលី និងបុណ្យប្រមូលផល ដល់ចុងឆ្នាំដែរ

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

នៅទីនេះ «បុណ្យអាទិត្យទី៧» គឺជាបុណ្យទីពីរ ហើយ «បុណ្យប្រមូលផល ដល់ចុងឆ្នាំ» គឺជាបុណ្យទីបី គឺបុណ្យបារាំ ដែលជាបុណ្យប្រមូលផលទាំងអស់ដាក់ក្នុងជង្រុក។ ចំណែកគម្ពីរនិក្ខមនំ ២៣:១៦ វិញ ហៅបុណ្យអាទិត្យទី៧ ដដែលនេះថា «បុណ្យចម្រូត»។

🌾 រឿងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ពីប្រទេសកូរ៉េ៖ តើបុណ្យអរព្រះគុណសម្រាប់ចម្រូតស្រូវឱករបស់ព្រះវិហារកូរ៉េ ជាបុណ្យតែមួយនឹងបុណ្យចម្រូតក្នុងព្រះគម្ពីរឬទេ?

ព្រះវិហារជាច្រើននៅប្រទេសកូរ៉េ ប្រារព្ធថ្ងៃអាទិត្យទីមួយនៃខែកក្កដា ជាថ្ងៃអាទិត្យអរព្រះគុណសម្រាប់ចម្រូតស្រូវឱក។ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរភាសាកូរ៉េ បុណ្យចម្រូតត្រូវបានបកប្រែថា «Maekchujeol» ដែលមានន័យថា «បុណ្យច្រូតស្រូវឱក»។ ដោយសារឈ្មោះស្រដៀងគ្នា គេងាយនឹងគិតថាជាបុណ្យតែមួយ ប៉ុន្តែបុណ្យចម្រូតក្នុងព្រះគម្ពីរ (បុណ្យអាទិត្យទី៧) គឺជាបុណ្យនៅខែឧសភា ដល់ខែមិថុនា ពេលដែលគេច្រូតស្រូវសាលីនៅទឹកដីអ៊ីស្រាអែល។

អត្ថបទស្រាវជ្រាវរបស់លោក Kim Jinkyu ដែលចុះផ្សាយក្នុង Journal of Biblical Text Research (លេខ ៤៣ ឆ្នាំ២០១៨) ជាទស្សនាវដ្ដីស្រាវជ្រាវរបស់សមាគមព្រះគម្ពីរកូរ៉េ ពន្យល់ថា ការបកប្រែថា «Maekchujeol» មិនបានបង្ហាញអត្ថន័យដើម («បុណ្យចម្រូត») បានគ្រប់គ្រាន់ទេ ហើយគ្រាប់ស្រូវដែលគេថ្វាយនៅបុណ្យអាទិត្យទី៧ គឺស្រូវសាលី មិនមែនស្រូវឱកទេ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី អត្ថបទនោះនិយាយថា បុណ្យអរព្រះគុណសម្រាប់ចម្រូតស្រូវឱករបស់ព្រះវិហារកូរ៉េ មិនមែនជាទំនៀមខុសទេ។ វាជាបុណ្យអរព្រះគុណ ដែលកើតចេញពីការធ្វើស្រែចម្ការរបស់កូរ៉េពីសម័យមុន ដែលគេច្រូតស្រូវឱកនៅខែមិថុនា ហើយសព្វថ្ងៃ គេអាចប្រារព្ធវាជាថ្ងៃអរព្រះគុណចំពោះព្រះគុណ ដែលព្រះជាម្ចាស់បានប្រទានពេញកន្លះឆ្នាំកន្លងមក។

៨. រឿងដែលបន្តទៅដល់គម្ពីរសញ្ញាថ្មី

បុណ្យទាំងបីនេះ មិនបានបញ្ចប់ត្រឹមគម្ពីរសញ្ញាចាស់ទេ គឺបានភ្ជាប់ទៅនឹងរឿងរបស់ព្រះយេស៊ូវ។

ទីមួយ ព្រះយេស៊ូវដែលជាផលដំបូង។ ព្រះយេស៊ូវត្រូវគេឆ្កាង នៅប្រហែលពេលបុណ្យរំលង។ បន្ទាប់មក នៅព្រឹកព្រលឹមនៃ «ថ្ងៃទី១ក្នុងអាទិត្យ» ក្រោយថ្ងៃឈប់សម្រាក ពេលពួកស្ត្រីទៅមើលផ្នូរ ព្រះយេស៊ូវបានរស់ឡើងវិញរួចទៅហើយ (ម៉ាថាយ ២៨:១~៦)។ បើយើងយល់ពាក្យ «ថ្ងៃក្រោយនៃថ្ងៃឈប់សម្រាក» ក្នុងគម្ពីរលេវីវិន័យ ថាជាថ្ងៃបន្ទាប់ពីថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រចាំសប្ដាហ៍ នោះវាត្រូវនឹងថ្ងៃដដែលនៃសប្ដាហ៍ ដែលគេគ្រវីថ្វាយកណ្ដាប់ដំបូង (តាមទំនៀមយូដា ពេលខ្លះគេចាត់ទុកថ្ងៃដំបូងនៃបុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ ជាថ្ងៃឈប់សម្រាកនោះ)។ សាវកប៉ុលបានហៅព្រះយេស៊ូវដែលរស់ឡើងវិញដូច្នេះ។

📖 កូរិនថូសទី១ ១៥:២០

តែឥឡូវនេះ ព្រះគ្រីស្ទទ្រង់មានព្រះជន្មរស់ពីស្លាប់ឡើងវិញជាពិត ជាផលដំបូងពីពួកអ្នកដែលបានដេកលក់ទៅហើយ

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

«អ្នកដែលបានដេកលក់» មានន័យថា អ្នកដែលបានស្លាប់។ ដូចដែលកណ្ដាប់ដំបូង ជាសញ្ញាថា «ការច្រូតកាត់ដែលនឹងមកដល់ ចាប់ផ្ដើមយ៉ាងនេះ» ការរស់ឡើងវិញរបស់ព្រះយេស៊ូវ ក៏ជាការចាប់ផ្ដើមនៃសេចក្ដីសន្យាថា អស់អ្នកដែលជឿព្រះយេស៊ូវ ក៏នឹងរស់ឡើងវិញដែរ។

ទីពីរ ព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធយាងមកនៅបុណ្យអាទិត្យទី៧។ បុណ្យអាទិត្យទី៧ ក៏ត្រូវបានគេហៅជាភាសាក្រិកថា «pentekoste» ដែលមានន័យថា «ទីហាសិប» ហើយព្រះគម្ពីរខ្មែរបកប្រែពាក្យនេះថា បុណ្យថ្ងៃទី៥០។ គឺនៅបុណ្យថ្ងៃទី៥០ នេះហើយ ដែលព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធបានយាងមកលើពួកសិស្ស ដែលជួបជុំគ្នានៅក្រុងយេរូសាឡិម។

📖 កិច្ចការ ២:១

កាលបុណ្យថ្ងៃទី៥០បានមកដល់ នោះគេមានចិត្តព្រមព្រៀងប្រជុំទាំងអស់គ្នា នៅកន្លែងតែ១

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

នៅថ្ងៃនោះ មានមនុស្សប្រហែលបីពាន់នាក់ បានស្ដាប់សេចក្ដីអធិប្បាយរបស់ពេត្រុស ហើយទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹក (កិច្ចការ ២:៤១)។ នៅបុណ្យដែលគេច្រូតស្រូវសាលី ព្រះវិហារបាន «ប្រមូល» មនុស្សជាលើកដំបូង។

ទីបី ថ្ងៃដ៏សំខាន់នៃបុណ្យបារាំ។ យ៉ូហាន ជំពូក ៧ កត់ត្រាថា ព្រះយេស៊ូវបានយាងឡើងទៅក្រុងយេរូសាឡិម នៅបុណ្យបារាំ។ នៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃបុណ្យនោះ ព្រះយេស៊ូវបានប្រកាសយ៉ាងខ្លាំងដូច្នេះ។

📖 យ៉ូហាន ៧:៣៧

នៅថ្ងៃក្រោយបង្អស់ ជាថ្ងៃបុណ្យយ៉ាងសំខាន់ នោះព្រះយេស៊ូវទ្រង់ឈរបន្លឺឧទានប្រកាសឡើងថា បើអ្នកណាស្រេក ចូរឲ្យអ្នកនោះមកឯខ្ញុំ ហើយផឹកចុះ

ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ

បុណ្យបារាំ ជាពេលដែលការប្រមូលផលប្រចាំឆ្នាំបានបញ្ចប់ ហើយមនុស្សកំពុងរង់ចាំភ្លៀងរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ សម្រាប់ការធ្វើស្រែចម្ការលើកក្រោយ។ តាមទំនៀមយូដា ក្នុងរយៈពេលបុណ្យនេះ គេដងទឹក ហើយយកមកចាក់លើអាសនានៅព្រះវិហារបរិសុទ្ធ។ នៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃបុណ្យនោះឯង ព្រះយេស៊ូវបានប្រកាសថា ទ្រង់ជាអ្នកដែលបំពេញសេចក្ដីស្រេកពិតប្រាកដ។ យ៉ូហានបានបន្ថែមថា ព្រះបន្ទូលនេះសំដៅលើព្រះវិញ្ញាណ ដែលអស់អ្នកជឿដល់ព្រះយេស៊ូវនឹងទទួល (យ៉ូហាន ៧:៣៩)។

៩. អ្វីដែលបុណ្យទាំងបីនិយាយមកកាន់យើងសព្វថ្ងៃ

ពេលយើងប្រមូលបុណ្យទាំងបីមកមើលរួមគ្នា យើងឃើញការអរព្រះគុណបីបែប។

1. ការអរព្រះគុណដោយថ្វាយមុន (កណ្ដាប់ដំបូងនៃបុណ្យនំបុ័ងឥតដំបែ) · គេមិនបានថ្វាយអ្វីដែលនៅសល់ ក្រោយពីប្រមូលផលរួចទេ គឺបានថ្វាយផលដំបូងបង្អស់ដល់ព្រះជាម្ចាស់មុនគេ។
2. ការអរព្រះគុណដោយចែករំលែក (បុណ្យអាទិត្យទី៧ និងកួរស្រូវដែលទុកឲ្យនៅសល់) · គេបានឲ្យសូម្បីតែអ្នកដទៃ ក្មេងកំព្រា និងស្ត្រីមេម៉ាយ អរសប្បាយជាមួយគ្នា។ នាងរស់ក៏បានរស់នៅជាមួយម្ដាយក្មេក ដោយសារកួរស្រូវដែលគេទុកឲ្យនៅសល់បែបនេះដែរ។
3. ការអរព្រះគុណដោយនឹកចាំ (បារាំនៃបុណ្យបារាំ) · នៅពេលដែលបរិបូរណ៍បំផុត គេនឹកចាំពីពេលដែលក្រីក្របំផុត ហើយប្រកាសថា អ្វីៗទាំងអស់មកពីព្រះជាម្ចាស់។

បុណ្យអរព្រះគុណរបស់យើង ក៏អាចមានបីយ៉ាងនេះដែរ។ វាជាថ្ងៃដែលយើងថ្វាយអ្វីដែលល្អបំផុត ក្នុងចំណោមអ្វីដែលបានទទួលក្នុងឆ្នាំនេះ ដល់ព្រះជាម្ចាស់មុនគេ ចែករំលែកជាមួយអ្នកជិតខាង និងនឹកចាំពីព្រះជាម្ចាស់ ដែលបានថែរក្សាយើងពេញមួយឆ្នាំកន្លងមក។

តើយើងអាចរស់នៅតាមចំណុចទាំងបីនេះក្នុងជីវិតសព្វថ្ងៃដោយរបៀបណា យើងនឹងពិភាក្សាបន្តនៅក្នុងអត្ថបទបន្ទាប់ «បុណ្យអរព្រះគុណ មិនមែនត្រឹមតែមួយថ្ងៃ»។

សំណួរសម្រាប់ពិភាក្សានៅថ្នាក់កុមារ

1. ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលមិនបរិភោគគ្រាប់ស្រូវថ្មីទេ រហូតដល់បានថ្វាយកណ្ដាប់ដំបូង។ ក្នុងចំណោមអ្វីដែលខ្ញុំបានទទួល តើមានអ្វីខ្លះដែលខ្ញុំអាចថ្វាយព្រះជាម្ចាស់ «មុនគេ»? (ពេលវេលា លុយកាយ ទេពកោសល្យ)
2. ដោយសារពួកអ្នកច្រូតទុកកួរស្រូវឲ្យនៅសល់ នាងរស់ទើបអាចរើសសន្សំបាន។ នៅបុណ្យអរព្រះគុណលើកនេះ តើថ្នាក់របស់យើងអាច «ទុកឲ្យនៅសល់» អ្វីខ្លះ ដើម្បីចែករំលែក?
3. នៅបុណ្យបារាំ គេស្នាក់នៅក្នុងខ្ទមដែលមិនស្រួលដោយចេតនា ដើម្បីនឹកចាំពីគ្រាដែលនៅវាលរហោស្ថាន។ តើយើងអាចនឹកចាំម្ដងមួយៗបានទេថា នៅពេលលំបាកក្នុងឆ្នាំកន្លងមក ព្រះជាម្ចាស់បានថែរក្សាយើងយ៉ាងដូចម្ដេច?

ធនធានដែលគួរប្រើជាមួយ

• ប្រភពនៃបុណ្យអរព្រះគុណ · ពីភ្លីម៉ោតឆ្នាំ១៦២១ ដល់ព្រះវិហារនៅកូរ៉េ
  នេះជាអត្ថបទមុននៃស៊េរីនេះ។ វារៀបរាប់ពីប្រវត្តិបុណ្យអរព្រះគុណនៅអាមេរិក និងនៅព្រះវិហារកូរ៉េ ជាមួយនឹងរូបភាព។
• រូបភាពខគម្ពីរសម្រាប់បុណ្យអរព្រះគុណ ២០ សន្លឹក · CC0
  រូបភាពខគម្ពីរអំពីការអរព្រះគុណ ដែលលោកអ្នកអាចប្រើក្នុងព្រឹត្តិបត្រព្រះវិហារ PPT និងផ្ទាំងបិទប្រកាសក្នុងថ្នាក់។
• សន្លឹកសកម្មភាពបុណ្យអរព្រះគុណសម្រាប់កុមារ (មានចម្លើយ) បានដាក់រួចហើយ។ ផ្ទៃខាងក្រោយ PPT និងគំនូរសម្រាប់ផាត់ពណ៌ នឹងត្រូវដាក់បន្ថែមនៅក្នុងបណ្ដុំ បុណ្យអរព្រះគុណ នៅពេលរៀបចំរួចរាល់។

ឯកសារយោង

• អត្ថបទព្រះគម្ពីរ · ព្រះគម្ពីរភាសាខ្មែរ (WordProject)
• ប្រតិទិនកេស៊ើរ · Biblical Archaeology Society, Wikipedia
• បុណ្យអាទិត្យទី៧ និងបុណ្យបារាំ · Britannica, Wikipedia
• គម្ពីរនាងរស់ និងការច្រូតកាត់ · Tyndale House
• ការបកប្រែពាក្យ «Maekchujeol» · Kim Jinkyu, «The Problem of Translating the Term Maekchujeol», Journal of Biblical Text Research ៤៣ (ភាសាកូរ៉េ)

Origin Bible · Mission Zedero